نقش رسول اكرم و امامان معصوم در تشريع احكام فقهي

بر اساس مباني ديني، تشريع و وضع احكام فقهي در اختيار خداوند متعال به عنوان خالق نظام آفرينش و پروردگار انسانها است؛ ولي همواره در بين انديشمندان اسلامي اين بحث از صدر اسلام مطرح بوده كه آيا حق جعل و تشريع احكام فقهي در اختيار پيامبراكرم, و امامان معصوم نيز قرار گرفته و يا آنان به عنوان مبلغ و مبين احكام بوده و اجازه وضع قوانين نداشته‌اند؟ گروهي با تمسك به روايات متعدد و برخي ادله ديگر قائل به اين حق براي معصومان ـ‌با اين اختلاف كه برخي فقط براي پيامبر, و برخي تعميم به امامان داده اند‌ـ شده‌اند و گروهي ديگر بر اساس ادله عقلي چنين نظري را مردود شمرده‌اند. در اين نوشتار ضمن اشاره به برخي از ادله دو گروه، در جمع‌بندي اين نظريات و تقويت احتمال نزاع لفظي بودن اين اختلاف و توجه هر كدام از قائلين به معنايي از تشريع، پرداخته شده است كه در از بين بردن اين نزاع تأثيرگذار خواهد بود.