ارزيابي تنوع ژنتيكي زيره با استفاده از نشانگرهاي ريزماهواره چوچاخ (Eryngium planum)

گياهان دارويي اهميت خاصي در تأمين بهداشت و سلامتي جوامع از لحاظ درمان و پيشگيري از بيماري‌ها دارند در اين ميان گياه دارويي زيره (سياه و سبز) در جايگاه خاصي قرار گرفته است. تعيين فاصله ژنتيكي بين دو گروه (10 جمعيت) زيره سبز و سياه براساس نشانگرهاي SSR، هدف اين تحقيق مي‌باشد. در زيره سبز تعداد قطعه از 2 (Ealp024) تا 5 (Ealp245 و Ealp741 ) متغير با ميانگين 3.25 و در زيره سياه از 2 (Ealp017، Ealp741، Ealp1349 و EalpD268) تا 6 (Ealp1479 و Ealp024) با ميانگين 3.5 به‌دست آمد. ميزان شاخص چندشكلي در زيره سبز از 0.48 (Ealp024) تا 0.89 (Ealp017) با ميانگين 0.61 و در زيره سياه از 0.32 (Ealp741) تا 0.8 (Ealp1479) با ميانگين 0.61 مشاهده گرديد. بيش‌ترين ميزان تنوع شانن (0.28) و تنوع ني (0.20) مربوط به زيره سياه نيشابور و زيره سياه جندق و كم‌ترين ميزان شاخص تنوع شانن (0.057 و 0.056) و ني (0.04) مربوط به زيره سبز سبزوار و زيره سبز نيشابور بود. دورترين جمعيت‌ها در بين زيره‌هاي سبز، زيره سبز سبزوار و زيره سبز گز برخوار و در بين زيره‌هاي سياه، زيره سياه كرمان و زيره سياه نيشابور بودند. نتايج حاصل از تجزيه واريانس مولكولي نشان داد كه 85 درصد تغييرات ژنتيكي، درون جمعيت‌ها و 15 درصد در بين جمعيت‌ها بود. نشانگرهاي SSR كه در اين تحقيق مورد استفاده قرار گرفت برگرفته از چوچاخ بودند و توانستند در زيره سبز و سياه نيز تكثير شوند كه مي‌تواند دليلي بر روند تكاملي و مناطق حفاظت شده مشترك بين زيره و چوچاخ باشد.