تفسير تربيتي به‌مثابه رشته علمي؛ در جستجوي گونه‌شناسي شمول‌گرايانه و جامع از تفسير تربيتي

با طرح موضوع «تفسير تربيتي» در دهه‌هاي اخير در عرصه علوم حوزوي و علوم تربيتي، آثار متعددي درباره انواع و طبقه‌بندي آن نگاشته شده است؛ ولي تاكنون هيچ‌يك از اين آثار، به‌صورت اختصاصي به بررسي گونه‌شناسي‌ها و انواع تفسير تربيتي به‌طور همه‌جانبه نپرداخته است. اين پژوهش با هدف بررسي انواع مختلف تفسير تربيتي و ارائه طبقه‌بندي مفهومي شمول‌گرايانه و جامع به‌منظور معرفي تفسير تربيتي به‌عنوان يك رشته علمي انجام شد. تحقق اين هدف، طي دو مرحله اصلي، پيگيري شد: در مرحله نخست، ديدگاه‌هاي موجود درباره انواع تفسير تربيتي احصاء، شرح، نقد و بازنگري شدند؛ در مرحله دوم، پس از ارائه طبقه‌بندي‌هاي جديد، از طريق باهم‌نگري طبقه‌بندي‌هاي جديد و بازنگري طبقه‌بندي‌هاي موجود به ارائه گونه‌شناسي جامع و شمول‌گرايانه از تفسير تربيتي براساس معيارهاي متعدد اقدام شد. سرانجام، براساس سه شاخصه اساسي هر رشته علمي −غايت، موضوعات و مسائل، و روش− تفسير تربيتي به‌مثابه يك رشته علمي مطرح مي‌شود كه براساس سه شاخص يادشده، گونه‌شناسي شمول‌گرايانه و جامع جديد و متمايز ديگري از تفسير تربيتي ارائه شد. اين پژوهش مي‌تواند با نماياندن افق‌ها و اضلاع و برداشت‌هاي جديد از تفسير تربيتي، سمت و سوي جديدي در حوزه‌هاي پژوهشي و آموزشي ايجاد كند.