تعيين قدرت خريد مسكن خانوارهاي شهري با استفاده از سيستم مخارج خطي بسط‌يافته (ELES) (نمونه‌پژوهي: مناطق شهري ايران در سال 1393)

براي ارزيابي سياست‌هاي حمايتي از مسكن، بايد قدرت خريد خانوارها تعيين شود. قدرت مالي خريد مسكن هر خانوار تابعي از درآمد خانوار نيست؛ بلكه با مخارج خانوار رابطه معكوس دارد. در اين مقاله با استفاده از سيستم مخارخ خطي بسط‌يافته (ELES) و داده‌هاي درآمد و هزﻳﻨﮥ تعداد 18هزار و 885 خانوار نمونه شهري ايران در سال 1393، متوسط مخارج يك خانوار نمونه تعيين شده است. با استفاده از مخارج متوسط يك خانوار نمونه، درآمد متوسط هر خانوار نمونه در هر دهك درآمدي، قيمت متوسط هر متر مربع واحد مسكوني و سياست‌هاي مختلف اقتصادي مرتبط با وام‌هاي بانكي در بخش مسكن، قدرت مالي خريد مسكن در دهك‌هاي مختلف درآمدي اندازه‌گيري شده است. يافته‌‏هاي پژوهش نشان مي‌دهد در هفت دهك پايين درآمدي، متوسط حداقل مخارج مصرفي بيشتر از متوسط درآمد است. اين دهك‌ها براي پوشش حداقل مخارج، كسري درآمد دارند. به عبارت ديگر، براي پرداخت اقساط ماهياﻧﮥ خريد مسكن، درآمد مازاد ندارند. مازاد درآمد سه دهك اول درآمد نيز چندان درخور توجه نيست و نشان‌دهندﮤ كم‌بودن درآمد سرانه كشور است. اين پژوهش ايستا نشان داده است افزايش در دورﮤ بازپرداخت يا كاهش نرخ سود تسهيلات يا كاهش قيمت مسكن، چگونه قدرت مالي خانوارها را افزايش مي‌دهد و براي خانوارها امكان خريد مساحت بيشتري از مسكن فراهم مي‌شود.