معيارها و شاخص‌‌هاي موثر در ارزيابي پايداري منابع طبيعي

توسعه پايدار، رويكردي جامع به بهبودبخشي كيفيت زندگي انسان‌‌ها در جهت تحقق رفاه اقتصادي، اجتماعي و محيطي زيستگاه‌‌هاي انساني است. به ‌منظور اعمال يك مديريت مناسب بر منابع طبيعي لازم است ابتدا معيارهاي موثر بر پايداري آن بررسي شوند و موثرترين و مهم‌ترين آن‌ها تعيين شوند. در اين پژوهش، با تشكيل كميته خبرگان و مدل برنامه‌ريزي راهبردي، معيارهاي تاثيرگذار در توسعه پايدار منابع طبيعي شامل عامل‌هاي مديريت و ساختار سازماني، اقتصادي، بوم‌شناسي و اجتماعي و فرهنگي تعيين و براي هر معيار نيز شاخص‌هاي تاثيرگذار مشخص شدند. معيارها و شاخص‌هاي پرسشنامه‌هايي كه ضريب ناسازگاري كمتر از 0.1 داشتند، براي وزن‌دهي انتخاب شدند. ميزان نرخ سازگاري كلي مدل براي معيارهاي مديريت و ساختار سازماني منابع طبيعي، مسيله هاي اجتماعي و فرهنگي منابع طبيعي، مسيله هاي بوم‌شناسي و عامل‌هاي محيطي منابع طبيعي و مسيله هاي اقتصادي منابع طبيعي به‌‌ترتيب 0.01، 0.01، 0.01 و 0.03 است. سپس با استفاده از شيوه تحليل سلسله مراتبي مهم‌ترين و تاثيرگذارترين معيارها و شاخص‌هاي موثر بر مديريت پايدار منابع طبيعي شناسايي شدند. نتايج نشان داد كه سهم معيار ساختار سازماني و مديريت منابع طبيعي به مثابه مهم‌ترين مسيله از نظر كميته خبرگان، 38‌% است. اعمال مديريت يكپارچه و نظام‌‌مند در زمينه‌‌هاي مديريت و ساختار سازماني، اقتصادي، بوم‌شناسي و اجتماعي و فرهنگي لازمه توسعه پايدار منابع طبيعي است.