محقق سبزواري و رويكرد مرآتي و سلوكي وي در روضهالانوار عباسي

با وجود آن‌كه در منابع تاريخ‌نگاري دوره شاهعباس دوم صفوي، نظير عباس‌نامه و قصصالخاقاني، از حاكم‌بودن شرايط مساعد و مناسب اجتماعي در نتيجه عدالت اين پادشاه صفوي سخن بهميان آمده است ولي بررسياوضاع و شرايط اجتماعي اين عصر، با بهر‌ه‌گيري از نظريه سوگيري بازماندگي،[1] نشان مي‌دهد كه تدابير حكمروايي صورت‌گرفته از سوي پادشاه صفوي، به‌خصوص برنامه گسترده تبديل ايالت‌هاي ممالك به خالصجات حكومتي، از جهت تأمين منافع عمومي و رفاه اجتماعي، موفقيتِ چنداني نداشته و به‌ويژه توده مردم را در ايالت‌ها و ولايت‌هاي مختلف، كه مشمول اين تغيير و تحولات بودند، با آسيب‌هاي فراوان مواجه نموده است. درحقيقت، برهم‌خوردن ساختار اقتصادي واجتماعي ممالك، كه زمينه ناملايمات و ناهنجاري‌هايي را براي مردم ايران فراهم آورد، سبب گرديد تا نخبگان و انديشمندان اين دوره، با هدف حل و فصل معضلات به‌وجودآمده، با تأليف آثاري به ارائه راهكارهايي اقدام نمايند. از آن ميان، روضهالانوار عباسي، نوشته محقق سبزواري در قالب اندرزنامه و حكمت عملي، سرآمد اين آثار بوده و مؤلف با آرزوي تحقق يك حكومت آرماني تلاش نموده است تا پادشاه صفوي را انذار دهد و شاه با رجوع به اين كتاب، رفتارهاي خود را در مقام حكمروايي برپايه مباني و اصول رويكرد مرآتي و سلوكي تنظيم نمايد. اين پژوهش، با بهره‌گيري از شيوه توصيفيـتحليليِ مبتني بر منابع و مآخذ كتابخانه‌اي، با هدف تبيين انديشه‌هاي سبزواري، به بررسي چگونگي تأليف و مندرجات روضهالانوار عباسي پرداخته است. [1]. Survival Bias