انتقال مجازي آب از طريق تجارت بين استاني غلات در ايران

آب در ايران يك منبع كمياب مي‌باشد و توسعه اقتصادي و اجتماعي سريع به همراه رشد جمعيت منجر به افزايش فشار برمنابع آب در كشور شده است. مطالعه حاضر به اندازه‌گيري مجموع ردپاي آب گندم، جو و ذرت دانه‌اي در استان‌هاي كشور در سال 1395 پرداخته‌است. ميزان مازاد عرضه و تقاضاي محصولات مذكور در سطح هر استان محاسبه و با استفاده از ردپاي آب هر محصول در هر استان، شبكه تجارت آب مجازي غلات در سطح كشور بدست آمده است. به منظور شناسايي مقاصد هر استان صادركننده و حداقل كردن هزينه حمل و نقل از مدل حمل و نقل استفاده شده است. نتايج مطالعه حاضر نشان داد كه استان تهران بزرگ‌ترين واردكننده غلات در كشور بوده كه حجم بالايي از واردات آن از استان‌هاي كرمانشاه، مركزي و همدان صورت مي‌گيرد. استان‌هاي گلستان و كرمانشاه به ترتيب بزرگترين صادركننده گندم و جو بوده‌اند كه عمده صادرات استان گلستان به استان‌هاي خراسان و سيستان و بلوچستان بر اساس مدل حمل و نقل مي‌باشد. استان كرمانشاه، بيشترين صادرات محصول جو را به استان‌هاي آذربايجان‌غربي، تهران، زنجان و كردستان انجام مي‌دهد كه نشان دهنده بيشترين ميزان انتقال آب مجازي از طريق صادرات محصول جو مي‌باشد به استان‌هاي مذكور مي‌باشد. در سال 1395، 6/5 ميليون تن ذرت دانه‌اي به كشور وارد شده كه مازاد تقاضاي تمام استان‌هاي كشور را پوشش داده و منجر به ورود آب مجازي به كشور شده‌ است.