استفاده از تجزيه عليت در تعيين پارامترهاي هواشناسي غالب بر تبخير و تعرق گياه مرجع در استان آذربايجان شرقي

در اين پژوهش اثرهاي مستقيم و غيرمستقيم پارامترهاي هواشناسي بر روي ET0 در استان آذربايجان شرقي با استفاده از تجزيه عليت بررسي شده است. براي برآورد ET0، از فرمول فائو پنمن مانتيث استفاده شد. مهم‏ترين پارامترهاي هواشناسي مؤثر بر ET0، با استفاده از رگرسيون گام به گام شناسايي، به‏منظور ارزيابي عملكرد مدل رگرسيوني، از آماره‏هاي MAPE، R2، RMSE، و MAE استفاده شد و اثرهاي مستقيم و غير‏مستقيم هر يك از پارامتر بر ET0 با استفاده از تجزيه عليت محاسبه شد. مقدار MAPE مابين 0.43 و 0.87، R2 مابين 0.97 و 0.99، RMSE مابين 0.042 و 0.092، و MAE مابين 0.033 و 0.057 به‏دست آمد. سرعت باد در ايستگاه‏هاي مورد مطالعه (به‏جز ايستگاه اهر) همبستگي معني‏داري با ET0 نشان داد. با توجه به نتايج تجزيه عليت، بيشترين مقدار اثر مستقيم پارامترهاي هواشناسي بر ET0 در همه ايستگاه‏ها به‏جز اهر متعلق به سرعت باد بود كه مقدار آن براي تبريز 0.637، جلفا 0.787، سهند 0.877، سراب، 0.578، مراغه، 0.850، و ميانه 0.780 است و در ايستگاه اهر متعلق به پارامتر Tmax معادل 0.398 بود. كمترين مقدار اثر مستقيم پارامترهاي هواشناسي بر ET0 در منطقه مورد مطالعه متعلق به حداقل درجه حرارت هوا بوده است.