بازتاب مشاركت اجتماعي در بوستان سعدي

«سرمايه‌ي‌اجتماعي» از مفاهيم مهمّ جامعه‌شناسي است و درساير علوم نيز به آن توجّه شده، روابط اجتماعي اساس اين رويكرد است و از آن به عنوان سرمايه‌اي در كنار ساير انواع سرمايه(انساني، مادّي، فيزيكي و غيره) نام مي‌برند. سرمايه‌ي اجتماعي سه مؤلّفه‌ي هنجارگرايي، اعتماد و مشاركت دارد. مباني و اصول اين نظريه در نظر انديشمندان قديم وجود داشته‌؛ ازجمله سعدي بواسطه‌ي سفرهاي متعدد و نشست‌وبرخاست با افراد مختلف، با زير و بم زندگي جوامع عصر خويش آشنايي داشته و براي رسيدن به جامعه‌ي آرماني نظريه‌اي جامع دارد كه در بوستان آمده‌است. بوستان اثري تعليمي اخلاقي است و اين پژوهش براي آشنايي با نظر اجتماعي سعدي، مؤلّفه‌ي مشاركت را  در بوستان به شيوه‌ي اسنادي همراه با تحليل محتوا بررسي نموده و نشان داده كه جايگاه بسامدي مؤلّفه مشاركت در بوستان بعد از هنجارگرايي و اعتماد قراردارد. از بين شاخص‌هاي آن، مشاركت اجتماعي بالاترين بسامد را داشته و از نظر نوع مشاركت، مشاركت برون‌سويه كه نشانه‌ي روابط عاطفي جامعه‌ي مطلوب سعدي است، داراي بيشترين فراواني است و بعد از آن مشاركت درون سويه قرار مي‌گيرد. مشاركت بر اساسِ تقسيم كار مشاركت تخصصي  داراي بسامد صفر بوده است و اين يافته با ويژگي‌هاي جامعه تمايز‌نيافته عصر سعدي همخواني دارد.