تحليل گفتمان عدالت فضايي در سند سياست گذاري مديريت شهري (مطالعۀ موردي: شهر تهران)

تبيين موضوع: شناخت و تحليل فضا از طريق هدف‌ها و فرايندهايي كه آن را قوام بخشيده‌اند اهميت زيادي دارد. اين اهداف و فرايندها توسط ساختارها، قوانين و نهادهاي موجود كه در ايجاد نا‌عدالتي تأثير بسزايي دارند تهيه و پياده‌سازي مي‌شوند. در اين ميان، سياست گذاري عرصه مهم و قدرتمندي در توليد فضا و ايجاد عدالت يا نا‌عدالتي فضايي به شمار مي رود. بر اين اساس عدالت فضايي يك ابزار مفهومي است كه در چارچوب آن مي‌توان پويايي، فرايندها و ابزارهاي توليد فضاي شهري را در دست‌يابي به شهري عدالت محور مورد بررسي و تحليل قرار داد. در اين راستا هدف اصلي اين پژوهش، تحليل محتواي سياست‌گذاري مديريت شهري در چارچوب معيارهاي گفتمان عدالت فضايي مي‌باشد. روش: از آنجايي كه طرح جامع شهر تهران سند اصلي در حوزه سياست گذاري شهري است؛ در اين مقاله به عنوان نمونۀ معرف اسناد سياست گذاري انتخاب و با استفاده از روش كيفي و تحليل تم، اصول و مؤلفه‌هاي مورد توجه در ارتباط با گفتمان عدالت فضايي از آن استخراج و تحليل شده است. يافته ها: يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه اين سند به معيارهاي نفي حاشيه‌اي شدن، همه شمولي، برابري فرصت‌ها و مشاركت توجه بيشتري داشته است. در مورد معيارهاي تنوع، شفافيت و توافق، شواهد به دست آمده حاكي از توجه كمتر سند به اصول و مؤلفه هاي موجود در اين معيارها مي‌باشد. در زمينه معيارهاي آزادي و تفاوت نيز؛ سند در حد برخي ايده‌هاي كلي كه فاقد سياست پيشنهادي مشخص مي باشد باقي مانده است. نتيجه گيري: نتايج پژوهش نشان مي‌دهد در سند در سياست گذاري مديريت شهري تهران، برخي زمينه‌ها و ابعاد عدالت فضايي مورد توجه قرار گرفته است كه مي‌توان آن را به وجود نسبي «عدالت حالت فضايي» در سياست گذاري مديريت شهري تعبير كرد.