آيه سجده بر يوسف(ع) در تفاسير اماميه؛ رهيافت ها و نظريه معيار

نظريه ثابت و معياري ميان مفسران اماميه در رفع تعارض ظاهر آيه «وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى ٱلْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّدًا» با آيات حرمت سجده بر غير خدا و آيات لزوم تعظيم والدين، وجود ندارد لذا رهيافت­هاي متنوع ادبي، روايي، تاريخي، فقهي، كلامي و عرفاني در تفاسير آنها ديده مي‌شود. شماري مسجود را الله و سجده را سجده شكر و طاعت دانسته‌اند. دسته ديگر مسجود را يوسف(ع) و سجده بر او را غير اختياري يا تحيّت دانسته‌اند. برخي نيز يوسف(ع) را سجده‌گزار به پاس اجتماع دوباره خانواده خويش گفته‌اند. مسأله اصلي اين پژوهه ارزيابي ادلّه اين رهيافت‌ها و ارائه ديدگاه معيار در تفسير آيه مي‌باشد. نظريه معيار مبتني بر مؤلفه‌هاي خاص خود مسجود را يوسف(ع) و سجده را احترام سياسي در برابر مقام وزارت يوسف(ع) تفسير كرده و تعارضات مفروض را رفع نموده است.