بررسي چند حكايت‌‌ از گلستان بر اساس نظريۀ زماني ژنت

پژوهش پيش رو، به منظور بررسي نظريۀ «زمان روايي» ژنت و با رويكرد ارزيابي اين نظريه در تعامل با حكايت‎هاي گلستان، به بازخواني حكايت‎هايي چند از آن پرداخته است. پيرامون مؤلفه‌‌هاي زمان رواييِ ژنت در گلستان، ناگزير هستيم تا نظم گاهشمارانۀ طبيعي و منطقي را مجزا كرده و در بحث  نظم و ترتيب زماني، اين دو را به طور جدا از هم بررسي كنيم. نيز پي‎رفت‎هاي متفاوتي كه در هر روايت پيش رو داشتيم، ما را بر آن داشت تا از تعريف روايت مادر و روايت خُرد بهره بگيريم. رخداد برون‌‌روايي و رخداد درون‌‌روايي، تعاريف ديگري هستند كه مي‎تواند در تبيين تفاوت زمان و سرعت داستان و روايت به كار گرفته شود. در بررسي بسامد‎ به عنوان يكي از مؤلفه‌‌هاي نظريه ياد شده، بسامد شباهت كه پيش از اين در مقاله‎اي تحت عنوان «زمان و روايت» به كار رفته است، در تبيين بهتر بسامد‎هاي روايي راهگشا گرديد. اين پژوهش، به روش توصيفي ـ تحليلي انجام گرفته است كه در آن، آغاز بحث با نظرداشت به نظريه‎هاي مطرح پيرامون «زمان و هستي»، مانند نظريه‎هاي هوسرل، شوتز و هايدگر بوده است. بر اين اساس مي‎توان گفت: سخن سعدي ـ در گلستان ـ به دليل برخورداري از ايجاز‎هاي پرداخته و سنجيده، بار‎ها در برابر نظريۀ ياد شده كامل‎تر جلوه مي‎كند. از اين رهيافت، راوي در گلستان، ما را با مقوله‎هاي جديدي نظير: روايت مادر، روايت خُرد، رخداد برون روايي، رخداد درون روايي، بسامد شباهت، دنياي راوي، پسماند روايي و داستان برق‌‌آسا (شيوۀ نويني از داستان‌‌نويسي معاصر) روبرو مي‎كند.