لحاظ آزمون خاك و شاخص ‏محيط‏زيستي در مديريت مصرف كودهاي فسفاتي

طبق مطالعات انجام‏شده، 71.8 درصد اراضي كشاورزي كشور داراي فسفر قابل‏جذب كمتر از 15 ميلي‏گرم بر كيلوگرم مي‏باشد. ازطرف‏ديگر، مصرف بيش‏ازحد كودهاي فسفاتي در خاك‌هاي آهكي، افزون‏بر ارزبري فراوان، موجب انباشتگي فسفر و كاهش جذب ريزمغذي ها به‏ويژه روي (Zn) در محصولات كشاورزي مي‌شود. از كودهاي فسفاتي مصرفي تنها 15 تا20درصد توسط گياهان در هر سال جذب مي‌شود و مابقي در خاك هاي زراعي با  pHبالا و آهكي تثبيت و باعث افزايش فسفركل خاك مي‏شود كه مي‏تواند باعث بروز مسائل و مشكلات محيط‌زيستي در برخي مناطق كه نزديك به درياچه بوده ويا آب‏هاي سطحي به‏عنوان آب شرب استفاده مي‏شود، گردد. بدين‏ترتيب، بايستي به‏دنبال شاخص‏هايي بود تا درعين اينكه نياز گياه را درنظر مي‏گيرد، مانع از معضلات محيط ‏زيستي گردد. از ديگرسو، آزاد‏شدن فسفر در خاك هاي آهكي به‏مراتب آسان تر از خاك‌هاي اسيدي است. زيرا، انرژي اتصال يون فسفات به كلسيم پنج مرتبه كمتر از انرژي اتصال آن به آهن و آلومينيم است. بنابراين، مي‌توان نتيجه گرفت كه مصرف كودهاي فسفاتي بايد مبتني بر نتايج تجزيه خاك بوده و در توصيه مصرف كودهاي فسفاتي، ضمن توجه به حدبحراني آن، به مقدار فسفركل خاك نيز توجه كرد. بنابراين، در خاك‌هاي زراعي كه با انباشتگي فسفر روبه رو بوده و شاخص محيط‏زيستي اجازه مصرف كود را نمي‏دهد، مي‏توان با اعمال روش‌هايي مناسب از جمله مصرف كودهاي فسفاتي بر پايه نتايج تجزيه خاك، افزايش مواد آلي و استفاده از كودهاي زيستي حل‌كننده فسفات امكان‌ استفاده از فسفر غيرقابل‌جذب خاك را افزايش داده و ضمن تأمين فسفر موردنياز گياه و پايداري توليد و بهينه‏سازي مصرف كود از مخاطرات محيط ‏زيستي پيشگيري نمود.