بررسي رويكرد لغت شناسان به كاربرد واژگان اضداد در قرآن كريم

يكي از موضوعات قابل بررسي در بحث اشتراك لفظي در زبان عربي، كلماتي هستند كه بر دو معناي متضاد دلالت دارند. برخي محققان از قدما و متاخران از وجود اين كلمات در زبان عربي دفاع كرده و برخي ديگر در صدد انكار يا محدود نمودن دايره آن ها برآمده اند. از آنجا كه وجود چنين كلماتي در قرآن كريم به جهت اشتمال بر دو معناي متضاد مي تواند موجب برداشت هاي متفاوتي از آيه گردد، توجه به نقش تفسيري آن ها و رويكرد مفسران اديب و لغت شناس، از نظر قبول يا رد، دارا بودن معناي ضد، ضروري است. اين پژوهش با روش توصيفي تحليلي، رويكرد نظري لغت شناسان راجع به اين كلمات را بررسي و ضمن معرفي كلمات مشهور در كتب اضداد، نقش تفسيري و معاني لغوي هر يك از آنها را مورد بررسي قرار داده است.    نتايج به دست آمده نشان مي دهد كه لغت شناسان تعداد قابل توجهي از اين كلمات را با طرح دلايل ادبي و لغوي از دايره كلمات اضداد خارج مي نمايند. بر اساس نظر محققان و نيز با توجه به بررسي لغوي و تفسيري اين كلمات در آيات قرآن كريم، مي توان گفت كه پيدايش ضديت در معاني كلمات اضداد ، پديده اي است كه در اثر عوامل مختلفي به كلمه عارض شده و توجه به كاربرد كلمه در جمله و قراين و سياق موجود در كلام، نقش مهمي در دريافت مقصود چنين كلماتي دارند.