بررسي عقد قرض به‌عنوان يك قرارداد سودآور در بانك‬داري اسلامي

از آن جايي كه اصلي ترين انگيزه بانك به‌عنوان يك بنگاه اقتصادي كسب سود است، حرمت مطالبه سود در قرارداد قرض عملا اين قرارداد را در بانك‌داري اسلامي به حاشيه رانده و موجب شده در اين نوع بانك‌داري، برخلاف بانك‌داري متعارف، ساير عقود جايگزين عقد قرض شوند. هرچند به‌كارگيري قرارداد قرض در معاملات اسلامي با محدوديتهاي جدي روبهرو است، اين قرارداد، خصوصاً در زمينه بانك‎داري، داراي مزاياي حقوقي و اقتصادي چشمگيري نسبت به ساير عقود است كه نميتوان نقش آنها را در بهبود سيستم بانكداري بدون ربا ناديده گرفت. پرسش اصلي اين پژوهش آن است كه آيا در يك نظام بانك‎داري بدون ربا، استفاده از عقد قرض در معاملات سودآور بانكي امكان‎پذير است؟ اين مقاله به روش توصيفي و تحليل محتوا در پي اثبات اين فرضيه است كه عقد قرض اين قابليت را دارد كه مانند ساير عقود اسلامي در يك نظام بانكي بدون ربا، و در يك چارچوب سودآور براي بانك به‌كار گرفته شود. اين پژوهش با بررسي ويژگي‌هاي عقد قرض و ضرورت تفكيك مفهوم عام قرض در شريعت اسلامي از مفهوم خاص قرض‎الحسنه با برشمردن مزاياي اين عقد، مكانيزمي پيشنهاد مي‎كند كه براساس آن قرارداد قرض در بستري سودآور و غيرربوي در يك نظام بانكي قابل استفاده است.