اثر عصاره هيدروالكلي سرخه‌وليك (Crataegus monogyna Jacq.) بر هيستوپاتولوژي و نشانگرهاي آسيب كبدي در موش‌هاي صحرايي ديابتي نر بالغ

بيماري ديابت مليتوس با تغييرات فيزيكي، فيزيولوژيكي و پاتولوژيكي در بافت كبد همراه است. هدف از اين مطالعه بررسي اثرهاي حفاظتي عصاره هيدروالكلي سرخه‌وليك (Crataegus monogyna Jacq.) بر هيستوپاتولوژي و عملكرد كبد در موش‌هاي صحرايي ديابتي شده توسط استرپتوزوتوسين بود. در اين مطالعه تجربي موش‌هاي صحرايي نر نژاد wistar به‌طور تصادفي در 6 گروه 8 تايي (8n=) شامل كنترل، ديابتي درمان نشده، ديابتي درمان شده با دوزهاي 100، 200 و 400 (mg/kg) عصاره سرخه‌وليك و كنترل مثبت (ديابتي درمان شده با كاپتوپريل) تقسيم شدند. پس از 3 هفته تجويز عصاره و دارو به‌صورت درون صفاقي، سطح سرمي آنزيم‌هاي كبدي و آلبومين تعيين گرديد و نمونه بافت كبد براي بررسي‌هاي هيستوپاتولوژي تهيه شد. براي القاء ديابت mg/kg60 استرپتوزوتوسين (STZ) به‌صورت داخل صفاقي تزريق شد و پس از مشاهده علائم ديابت (قند خون بالاي mg/dL25۰ و پرنوشي) تيمار توسط عصاره و دارو انجام گرديد. در موش‌هاي ديابتي در مقايسه با موش‌هاي كنترل، آلبومين سرم كاهش معني‌دار و ميزان گلوتاميك پيروويك ترانس آميناز (GPT) و گاما گلوتاميل ترانسفراز (GGT) سرم افزايش معني‌دار نشان دادند (P 0/05). تيمار موش‌هاي ديابتي با دوزهاي مختلف عصاره سرخه‌وليك سبب افزايش معني‌دار آلبومين سرم و كاهش معني‌دار GGT سرم شد (P 0/05). در موش‌هاي ديابتي نكروز هپاتوسيت‌ها، تخريب كامل لبول‌ها و طناب‌هاي رماك و پرخوني نسبتاً شديد مشاهده شد و تيمار با عصاره سرخه‌وليك سبب پيشگيري از تغييرات پاتولوژيك گرديد. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد عصاره سرخه‌وليك مي‌تواند سبب پيشگيري از اختلال عملكرد و آسيب بافتي كبد در موش‌هاي صحرايي ديابتي گردد.