تحليل لايه اي بازگشت نخبگان خارج از كشور به چرخه خدمت جامعه: مطالعه موردي ايران

گذار جامعۀ ايراني از وضعيت كنوني به وضعيت پيشرفته يكي از آينده‌هاي مطلوب مورد اجماع نظر انديشمندان، فرهيختگان و دولتمردان در ايران است. صرف نظر از دقيق‌سازي مفهوم «پيشرفته» شكل ديگري از اجماع نظر، دست كم در لايۀ عيني و خودآگاه ميان اعضاي جامعۀ علمي، سياست‌مردان و نخبگان جامعه وجود دارد كه استفاده از توانمندي متخصصان و تلاش براي بازگشت نخبگان به چرخه خدمت به جامعه يكي از پيشران‌هاي اصلي دستيابي به آيندۀ مطلوب كشور است. در اين اثر تلاش شد به اين پرسش‌ها پاسخ داده شود: وضعيت خروج نخبگان، افراد ماهر و آموزش ديده از چرخۀ خدمت به جامعۀ ايران چگونه است؟ و اين وضعيت تابع كدام عوامل است؟. به منظور پاسخ به پرسش‌هاي مذكور از روش‌ بررسي اسنادي، پانل خبرگان، تحليل تجربۀ زيسته و تحليل تجربه كشورهاي منتخب استفاده شد و سپس عوامل شناسايي شده با استفاده از روش تحليل لايه‌اي علت‌ها ساختاربندي شد و نقش عوامل ناملموس، انگيزه‌هاي رواني، ذهني و اسطوره‌هايي كه در ناخودآگاه ذهن افراد وجود دارد و آن‌ها را به خروج از چرخۀ خدمت به جامعه سوق مي‌دهد، در كنار نقش عوامل ملموس به صورت همزمان لحاظ شده شده است.