حسابداري خارج از ترازنامه: انگيزه‌ها، روش‌ها، پيامدها و راهكارها

حسابداري خارج از ترازنامه يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي حرفه حسابداري كنوني به شمار مي‌رود. مديران بنا به دلايلي از قبيل افزايش جريان‌هاي نقدي، بهبود نسبت‌هاي مالي اهرمي، كاهش هزينه‌هاي استقراض و مديريت ماليات درگير فعاليت‌هاي حسابداري خارج از ترازنامه مي‌شوند. روش‌هاي حسابداري خارج از ترازنامه به چهار گروه كلي روش ارزش ويژه، حسابداري اجاره‌ها، حسابداري مزاياي بازنشستگي و واحدهاي تجاري با اهداف خاص تقسيم مي‌شود و براي تأمين مالي خارج از ترازنامه نيز ابزارهايي مانند اجاره‌هاي عملياتي، فروش حساب‌هاي دريافتني، تأمين مالي پروژه‌هاي خاص، برون‌سپاري و تبديل دارايي‌ها به اوراق بهادار استفاده مي‌شود. حسابداري خارج از ترازنامه پيامدهاي زيان‌باري همچون كاهش مطلوبيت گزارشگري مالي، كاهش صلاحيت حرفه حسابداري، تضعيف بازار سرمايه و وقوع بحران‌هاي مالي را به دنبال دارد. براي مقابله با اين پيامدها، بازنگري و بسط تعاريف دارايي‌ها و بدهي‌ها، توجه به رجحان محتوا بر شكل استانداردها و فعاليت‌هاي تجاري، افزايش دامنه تلفيق صورت‌هاي مالي و توسعه دامنه افشاي اطلاعات پيشنهاد شده است.¬