چالش تبيين‌هاي كلامي در مشكله توحيد افعالي خداوند و فعل اختياري انسان

The Challenge of Theological Explanations of Allah`s Oneness in Actions and Human Optional Action

يكي از مسائل دشوار مبحث جبر و اختيار، چگونگي تفسير نظريه «امرٌبينَ الامرين» و جمع فاعليت مطلقه الهي در صحنه نظام عالم با فاعليت مختارانه انسان در افعال خويش است. ادله عقلي و وجداني و نيز آيات قرآني بر تاثير هر دو يعني خداوند و انسان در فعل اختياري انسان گواهي مي‌دهند. اما چگونگي تأثير دو فاعل مختار در فعل واحد، و پيچيدگي‌هاي فراوان مسئله، بسياري از تقريرها و تمثيل‌هاي بسيط كلامي أمربين‌الأمرين را با مشكل ناكارآمدي و نارسايي در تبيين مواجه ساخته است؛ به‌طوري كه اين قرائت‌ها در مواجهه با اين مسئله، غالباً به‌سوي تفويض كشيده مي‌شوند و از عهده تعيين و تبيين نقش حق تعالي در فعل اختياري انسان برنمي‌آيند. در مقاله حاضر، بعد از تحليل آيات مربوط به مسئله و شواهد نقلي نظريه امربين‌الامرين، تفسيرهاي متكلمان از اين نظريه در هفت دسته كلي مورد تحليل و نقد قرار گرفته و ميزان كارآيي آنها در پاسخ به مسئله فوق، ضعيف ارزيابي شده است.

no abstract.