ريختارشناسي داستان و فراقواعد آن

A Morphemic Analysis of Story and its Metarules

پي­آيند روايت در همه­ي آثار داستاني تا اندازه­اي قابل پيش­بيني است. كمتر پيش مي­آيد كه خواننده از همان آستانه­ي متن با جهان داستان هم­بوم نشود، و از شرح ماوقع به گمانه­زني درباره­ي پيش­آمدهاي قريب­الوقوع داستان نيفتد. حدود اين گمانه­زني را اما انتظارات برحقي تعيين مي­كند كه از ريختارشناسي متن روايي در نظر خواننده نقش مي­بندد. منظور از ريختارشناسي در اين­جا استقراي مضامين متن از سازه­هاي آن است كه با نگاهي پيشيني به فرجام داستان صورت مي­گيرد. از اين نظر، خوانش داستان را مي­توان تابعي از «كاركرد اتوپيايي فهم» در حركتي معطوف به افق پيشاروي خواننده دانست؛ افقي كه خود قبلاً بنابر مفروضات خواننده پيش­پيكربندي شده و دائماً به پشتوانه­ي همين مفروضات بازتوليد مي­شود. حال، مسئله اين است كه در پيشرفتي چنين پس­نگر چگونه مي­توان كاركرد اتوپيايي فهم را تبيين كرد؟ هدف از مقاله­ي حاضر، تبيين اين كاركرد و كاربست مباني آن در خوانش داستان­هاي نوين فارسي است.

The sequence of story events is more or less reasonably foreseeable from its very immergence. Barely does a reader enter a story world, while precluding any short-term outlook. Whatever the readerly oriented horizons of expectations might be, they should nonetheless be textually legitimized through morphemics, which is an autotelic constituent analysis of a narrative text in order to deduce thematic components of the story behind it. Story reading, in this futuristic sense, can be defined as a function of some utopian hermeneutics, both arousing from the reader's perfigurated vision, and reconfiguring it at the same time. Inquiring into such a regressive progression along with morphemic analysis of a number of Persian modern sample stories, this article aims to explore the dialectics of reading.