تاريخ نگاري و تماميت ارضي ايران

Iranian Historiography and Territorial Integrity

اين پژوهش به‌دنبال بررسي نقش تاريخ‌نگاري در حفظ تماميت ارضي ايران است. فرضيه نويسنده اين است كه اولاً، تاريخ‌نگاري در تمام دوره‌هاي تاريخ ايران، مهمترين ابزار براي بازتوليد و زنده نگاه‌داشتن هويت سرزميني ايران بوده است. ثانياً، تاريخ‌نگاري با تقويت ملي‌گرايي منجر به افزايش اهميت تماميت ارضي ايران در نزد كارگزاران و افكار عمومي شده است. با شروع حكومت قاجار، دوراني از درگيري با دو قدرت بزرگ جهان آغاز شد كه در سراسر قرن نوزدهم ادامه يافت كه در نتيجه آن، بخش­هاي بزرگي ازسرزمين‌هاي ايران از آن جدا شدند. در تمامي اين تحولات و درگيريها، ديوانيان ايران در كنار به‌كار گرفتن فنون ديپلماسي نوين، استنادشان اغلب بر شواهد تاريخي استوار بود و بر اين اساس، از تاريخ‌نگاري براي احقاق حقوق سرزميني ايران مي­‌كوشيدند. اين موجب شد پس از جنگ جهاني اول كه تماميت ارضي ايران به‌مخاطره افتاد، نخبگان ايراني با استفاده از تجربيات قبلي، تاريخ را در ابعاد بيشتري مورد استفاده قرار دهند و از آن به‌عنوان ابزاري براي حفظ تماميت ارضي ايران استفاده كنند.

This study deals with the role of historiography in preserving Iran's territorial integrity. The author believes that historiography in all periods of Iranian history has been a most important tool for preserving and reproducing Iranian territorial identity. It also strengthened the nationalism and has increased the importance of Iran's territorial integrity to elites and public opinion.