نقش ساختار نظام بين‌الملل در اجراي قطعنامۀ 598

جنگ تحميلي عراق عليه ايران را مي­توان واكنش قدرت­هاي بزرگ در ساختار نظام دوقطبي عليه انقلاب اسلامي ايران دانست كه درنهايت بعد از گذشت هشت سال با تصويب و اجراي قطعنامۀ 598 شوراي امنيت سازمان ملل خاتمه يافت. مروري بر اجراي قطعنامۀ 598 و تطبيق نحوۀ اجراي برخي بندها نظير بخش اول از بند اول و بند دوم قطعنامه با اجراي بندهاي ششم و هفتم آن حاكي از اين است كه اين قطعنامه به‌گونه­اي نامتوازن اجرا شده است. لذا باتوجه‌به نقش بي‌بديل ساختار نظام بين‌الملل در تصويب قطعنامه 598، اين سؤال مطرح مي شود كه «ساختار نظام بين‌الملل چه نقشي در اجراي قطعنامۀ 598 داشت؟» يافته‌هاي پژوهش حاكي است «باتوجه‌به سياست قدرت­هاي بزرگ مبني‌بر خاتمۀ جنگ، بدون داشتن پيروز، تنها بخش اول از بند اول و بند دوم قطعنامۀ 598 كه صرفاً ناظر بر توقف درگيري­ها بود، قاطعانه اجرا شد، اما بندهاي بعد كه ناظر بر منافع ايران بود، برخي نظير بندهاي ششم و هفتم به‌طور ناقص و ناكارآمد اجرا شد و برخي ديگر مانند بند هشتم اساساً مورد توجه قرار نگرفت.» لذا در اين نوشتار كه ازحيث روش تحقيق درزمرۀ تحقيقات توصيفي ـ تحليلي قرار دارد، ضمن مروري بر نظريۀ «نئورئاليسم ساختاري»، در ابتدا سياست قدرت‌هاي بزرگ درقبال جنگ ايران و عراق و همچنين عوامل مؤثر در جريان تصويب قطعنامۀ 598 مورد بررسي قرار خواهد گرفت و سپس چگونگي اجراي قطعنامه و نقش ساختار نظام بين‌الملل و قدرت‌هاي بزرگ در اين فريند مورد تجزيه‌وتحليل قرار خواهد گرفت.