نقد و بررسي ابزارگرايي و رابطه آن با تفسير كپنهاكي مكانيك كوانتومي

نظريه «كوانتوم» با تفسير كپنهاكي، نظريه‌اي نوپديد در قرن بيستم است كه موضوع مطالعه خود را اشياي زير اتمي قرارداده است. اين تفسير از مكانيك كوانتومي داراي مباني معرفت‌شناختي خاصي است. ابزارگرايي در سه حوزه هستي‌شناختي، معناشناختي و معرفت‌شناختي از مباني مهم اين تفسير است. در نقد و بررسي اين مبناي معرفت‌شناختي در نظريه «كوانتوم»، مي‌توان گفت: نگاه دروني و از جايگاه دانشمند تجربي به علم، ما را به ‌واقع‌گرايي رهنمون مي‌‌سازد. اما نگاه بيروني و از پنجره تاريخ، سير پيشرفت علم ابزارگرايي را نظريه‌اي درست مي‌نماياند. شايان ‌ذكر است مقاله با روش تحليلي ـ ‌توصيفي، ديدگاه ابزارگرايانه طرف‌داران تفسير كپنهاكي از سوي فيزيك‌داناني همچون شرودينگر و آينشتين را به چالش كشيده است و حتي از برخي تعابير هايزنبرگ مي‌توان واقع‌گرايي را استفاده كرد.