انسان‌شناسي اخلاقي در مكتب بغداد با تأكيد بر انديشه‌هاي سيد مرتضي

Ethical Human Studies in Baghdad’s School With an Emphasis on Seyyed Morteza’s Thoughts

تبيين ماهيت انسان و ويژگي‌هاي لازم او براي عملكرد اخلاقي، يكي از مهم‌ترين مباحث براي دستيابي به يك نظريه اخلاقي است. سيد‌مرتضي به‌عنوان يكي از بنيان‌گذاران كلام شيعه كه آوردگاه اصلي مباحث نظري عالمان پيشين است، ديدگاهي جسم‌انگارانه به انسان داشته كه طبيعتاً در ارائه نظريه اخلاقي‌اش تأثيرگذار است. اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي و بر‌اساس اطلاعات كتابخانه‌اي ضمن بررسي و نقد حقيقت انسان از ديدگاه شريف مرتضي و تشريح ويژگي‌هاي انسان در نگرش وي تأثيرات آن را در اخلاق مورد واكاوي قرار داده است و نظريه وي درباره الزام اخلاقي كه همان وظيفه‌گرايي فضيلت محور باشد را به اثبات رسانده است.

To explain the nature of human beings and their necessary characteristics for ethical acts is one of the most important issues so as to achieve an ethical theory. Seyyed Morteza, as one of the founders of Shiite theology that is the main source for theoretical discussions of former scholars, had a somatic stance at human beings which naturally impacted on the way he presented his ethical theory. In addition to investigating and criticizing the reality of humans from Morteza’s viewpoint and exploring human qualities in his attitude, this article examined its effects in ethics through descriptive-analytic methodology and based on library information, and proved his theory about moral necessity, namely, virtue-centered deontology.