معيار ارزيابي نتايج حاصل از مطالعات و پژوهش‌هاي علمي در نظام حل و فصل اختلافات سازمان تجارت جهاني، داوري هاي سرمايه گذاري و مقررات داوري ايران

Standard of Review on Scientific Truths in the WTO Dispute Settlement System and Investment Arbitrations

گاهي اوقات، در خصوص يك امر موضوعي اختلافي حادث مي ­شود؛ به‌گونه‌اي كه يكي از طرفين با دلايل علمي، صحت آن و ديگري كذب آن را اثبات مي­ كند. اين مقاله با هدف شناسايي رويكرد مراجع حل و فصل اختلافات در سطح داخلي و بين­ المللي، به دنبال يافتن پاسخ براي اين پرسش است كه آن مراجع، چگونه بايد آن داده علمي را احراز و به ارزيابي آن بپردازند؟ يافته ­هاي پژوهش حاكي از آن است كه در سازمان جهاني تجارت معيار ارزيابي، ركن حل و فصل دعاوي را به بررسي معقول، منطقي و مدلل بودن فرايند كشف نتايج حاصل از مطالعات و پژوهش­ هاي علمي تكليف كرده است؛ بدون آنكه لازم باشد اين مرجع خود به كشف حقيقت علمي بپردازد. ديوان­هاي داوري سرمايه­ گذاري نيز بايد به تصميم­ هاي نهادهاي ملي دولت ميزبان كه در راستاي منافع جامعه اتخاذ مي­ شود، احترام گذارند. به نظر مي ­رسد مؤثرترين شاخصي كه مي­تواند اين مهم را محقق كند، معيار ارزيابي مبتني بر احترام است كه مراجع قضاوتي را قادر مي­ سازد جهت احراز واقعيت بدون مداخله در مسائل مربوط به نظم عمومي، اختلاف را حل كنند.