مبناي حقوقي الزام به پرداخت خسارت مشترك دريايي

در جريان سفر دريايي، مسافر، كشتي، بار و كرايه در خطرند و ممكن است هركدام متحمل خساراتي شوند. اگر خسارات وارده تنها به مالك كشتي يا آن قسمت از كالا يا ساير اموال روي كشتي كه آسيب ديده يا ايجاد هزينه كرده و يا جبران آن به مسبب بروز اين خسارات تحميل گردد، خسارت خاص است و چنانچه با رعايت مقررات مربوط، مشاركت در پرداخت خسارت به صاحبان همۀ منافع نجات‌يافته از خطر دريايي تحميل شود، خسارات مشترك خواهد بود. در مورد شناسايي مبناي مسئوليت به جبران خسارت مشترك كه خلاف قواعد عمومي مسئوليت مدني به‌نظر مي‌رسد، ديدگاه‌هاي مختلفي ارائه شده‌اند: نظريۀ حقوق طبيعي، نظريۀ امانت، نظريۀ ادارۀ مال غير، نظريۀ دارا شدن بلاجهت، نظريۀ قرارداد و نظريۀ اشتراك منافع. اما بررسي نشان مي‌دهد كه ديدگاه‌هاي يادشده حقيقت بنيان اين مسئوليت را به‌طور دقيق تبيين نمي‌كند. در اين تحقيق كه به روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي انجام شده است، خواهيم ديد كه الزام موضوع بحث با هيچ‌كدام از مباني نظري مسئوليت و منابع ايجاد تعهدات به‌طور كامل سازگار نيست، بلكه مبنا و ماهيتي خاص دارد.