تبيين عوامل معماري و منظر موثر بر احساس امنيت در سايت هاي اسكان موقت روستايي: يك مطالعه كيفي

اسكان موقت به عنوان يكي از مراحل اصلي و اقدام مهم در زمان بروز سوانح در سكونتگاه‌هاي روستايي محسوب مي‌شود. هدف اصلي اين تحقيق تبيين عوامل معماري و منظر موثر بر احساس امنيت در سايت‌هاي اسكان موقت روستايي اجرا شده در روستاهاي مناطق زلزله‌زده‌ي اهر، هريس و ورزقان است. در راستاي نيل به اين هدف، ضعف‌هاي تجربه شده از حيث معماري و منظر موثر بر احساس امنيت در سايت‌هاي اسكان موقت روستايي بررسي و شناسايي شد. فرآيند اين تحقيق كيفي و به منظور دستيابي به نظرات تجربه‌كنندگان اسكان موقت، از روش تحليل‌محتواي قراردادي جهت آناليز داده‌ها، بهره برده است. در اين تحقيق 21 مشاركت‌كننده به شيوه هدفمند كه علاقه‌مند به مشاركت و تجربه‌ي سكونت در اسكان موقت روستايي را داشتند، انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها، مصاحبه نيمه‌ساختاريافته در محيط-هاي مسجد، حسينيه و منزل مشاركت‌كنندگان و تا رسيدن به اشباع كامل داده‌ها ادامه يافت. در فرآيند تحليل داده‌ها از مراحل پيشنهادي گرنهييم و لوندمن استفاده گرديد. موثق بودن و استحكام داده‌ها از طريق معيارهاي لينكلن و گوبا حاصل گرديد. بعد از تحليل داده‌ها، دو بعد/تم اصلي شامل 1)«كالبدي» با 6 ساب‌تم و 2) «محيطي» با 11 ساب‌تم، شناسايي و صورتبندي گرديد. برخي از مهم‌ترين مسائل براساس نتايج اين تحقيق عبارتند از: موقتي دانستن صرف-مرحله اسكان موقت؛ عدم آگاهي از مشخصه‌هاي اجتماع و معماري سكونتگاه-هاي روستايي، و نپرداختن به مولفه‌هاي كيفيت ساخت و اجراي مناسب در جهت تامين نيازهاي اساسي زندگي روزمره و به دنبال آنها، تحت تاثير قرار گرفتن احساس امنيت در اين سايت‌ها، از نگاه متوليان، مديران و مجريان حوزه مديريت بحران است. نتايج و پيشنهادهاي اين تحقيق مي‌تواند در بهبود و ارتقاي كيفي اسكان موقت در جهت كسب رضايت و ارتقاي احساس امنيت آسيب‌ديدگان در سايت‌هاي اسكان موقت به سياستگذاران و برنامه‌ريزان كمك نمايد.