تغيير ويژگي‌هاي زيستي، شيميايي و حاصلخيزي خاك در نتيجه تغيير كاربري (مطالعه موردي: منطقه مختار ياسوج)

تغيير كاربري اراضي از قبيل تغيير جنگل به اراضي زير كشت به‌طور معمول اثرات مخربي بر شاخص‌هاي كيفي خاك دارد. اين مطالعه به‌منظور بررسي اثرات تغيير كاربري بر ويژگي‌هاي زيستي، شيميايي و حاصلخيزي خاك در منطقه مختار شهر ياسوج صورت گرفت. پنج نمونه خاك (30-0 سانتي‌متر)، از سه كاربري جنگل متراكم، جنگل تخريب‌شده و زراعت ديم برداشت و ويژگي‌هاي بالا در قالب طرح كاملاً تصادفي اندازه‌گيري شدند. نتايج نشان داد كه در پي تغيير كاربري اراضي جنگلي به ديم، مقادير هدايت الكتريكي (56 درصد)، ماده‌ آلي (67 درصد)، نيتروژن كل (71 درصد)، فسفر (20 درصد)، پتاسيم قابل دسترس (48 درصد)، تنفس پايه (42 درصد)، تنفس برانگيخته (63 درصد)، جمعيت قارچ (23 درصد)، آنزيم‌هاي اسيد فسفاتاز (59 درصد) و آلكالين فسفاتاز (79 درصد) كاهش يافتند. در‌حالي كه جمعيت باكتري (20 درصد) و pH (5 درصد) در كاربري زراعي نسبت به جنگل متراكم افزايش يافت و مقدار فسفر قابل جذب تفاوت معني‌داري را نشان نداد. نتايج نشان داد كه در پي تغيير كاربري ماده آلي خاك و ويژگي‌هاي مرتبط با آن به‌ميزان بيشتري تحت تأثير قرار گرفتند. بنابراين به‌منظور نگهداشت كيفيت خاك، عمليات مديريتي مناسب از جمله اجتناب از قطع درختان در اراضي شيبدار، چراي بي‌رويه در مراتع و افزودن مواد آلي به خاك در كاربري ديم توصيه مي‌شود.