تحليل احتمال وقوع تغيير كاربري اراضي در دامنه‌‌هاي جنوبي البرز (مطالعه موردي: حوزه آبخيز كن در استان تهران)

حوزه‌‌هاي آبخيز مشرف ‌به شمال شهر تهران كه در دامنه‌‌هاي جنوبي البرز مركزي قرار دارند، در دهه‌‌هاي اخير در معرض تغيير كاربري و استفاده‌‌هاي غيراصولي بوده‌‌اند، بنابراين آگاهي از تغيير و تحولات كاربري‌‌ها و تهيه نقشه‌‌هاي احتمال تغييرات مكاني كاربري اراضي به‌منظور چاره‌‌انديشي براي مقابله با اين پديده، ضروري به‌نظر مي‌‌رسد. در پژوهش پيش‌‌رو با استفاده از تصاوير ماهواره‌‌ لندست، نقشه‌‌هاي كاربري اراضي سال‌‌هاي 2000 و 2017 حوزه آبخيز كن به‌روش طبقه‌‌بندي نظارت‌‌شده و الگوريتم حداكثر احتمال تهيه شد. به‌‌منظور تعيين مهم‌‌ترين عوامل مؤثر بر تغيير كاربري اراضي و پهنه‌‌بندي احتمال وقوع تغييرات، داده‌‌هاي رقومي نه عامل محيطي و چهار عامل انساني در محيط GIS تهيه شدند. نقشه احتمال وقوع تغيير كاربري اراضي با استفاده از رگرسيون لجستيك تهيه شد. صحت مدل‌‌سازي با استفاده از منحني مشخصه عملكرد سيستم تعيين شد كه بيانگر قابليت مناسب مـدل براي توصيف تغييرات و تعيين مناطق مستعد تغيير بود. نتايج نشان داد كه حدود 60 درصد از وسعت حوزه آبخيز كن در طبقه‌هاي متوسط تا بسيار زياد حساسيت به تغيير كاربري قرار دارند. در اين ميان، متغيرهاي شيب، ارتفاع از سطح دريا، جهت جغرافيايي، عمق خاك، متوسط بارندگي و دما در فصل رويش، مهم‌ترين عوامل مؤثر بر تعيين احتمال تغيير كاربري اراضي بودند. به‌طور كلي، نتايج پژوهش پيش‌‌رو‌‌ نشان داد كه در سال‌‌هاي اخير روند تغيير كاربري اراضي در منطقه مورد مطالعه چشمگير بوده و احتمال وقوع تغييرات در آينده نيز بسيار زياد است.