ارزيابي تحمل به تنش شوري برخي اكوتيپ‌هاي رازيانه در شرايط گلخانه‌اي با استفاده از GT Biplot و GGE Biplot

به دليل توسعه و افزايش زمين­ها­ي شور و كاهش زمين‌هاي كشاورزي مطلوب براي كاشت، شناسايي گياهان دارويي مقاوم به شوري اهميت زيادي دارد. به همين منظور آزمايشي براي شناسايي اكوتيپ‌هاي پايدار رازيانه در سه سطح تنش شوري طي سال‌هاي 94-1393 در گلخانه دانشكده كشاورزي دانشگاه بيرجند انجام گرديد. آزمايش بهصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با دو فاكتور A (اكوتيپ‌هاي سردشت، سقز، كرمان، تبريز، سبزوار، روم، خوسف، بجنورد، مشهد و شبستر) و فاكتور B (سه سطح شوري سه، شش و نه دسيزيمنس بر متر از نمك Nacl) با سه تكرار انجام شد. نتايج نشان داد كه در تنش سه 72 درصد، در تنش شش 1/69 درصد، در تنش نه 2/65 درصد و در تمام سطوح تنش 2/65 درصد از كل تنوع موجود در داده‌ها با نمودار باي‌پلات ژنوتيپ×صفت توجيه شد. بيشترين تنوع توجيه شده با نمودار چند ضلعي ژنوتيپ×صفت در تنش سه ناشي از آسكوربات پراكسيداز، كلروفيل a و كلروفيل كل، در تنش شش ناشي از سوپراكسيدديسموتاز، در تنش نه ناشي از كلروفيل كل، كلروفيل a، كلروفيل b و سوپراكسيد ديسموتاز و در تمام سطوح تنش شوري ناشي از كلروفيل كل، كلروفيل a، كلروفيل b و سوپراكسيد ‌ديسموتاز بود. در تمام سطوح تنش اكوتيپ تبريز در محتواي كاتالاز، پرولين و مالونديآلدئيد، اكوتيپ مشهد در پارامترهاي كلروفيل a، كلروفيل b، كلروفيل كل و آسكوربات پراكسيداز و اكوتيپ روم نيز از نظر ميزان سوپراكسيدديسموتاز نسبت به سايرين برتر بود. بر اساس كليه صفات و در همه محيطها اكوتيپ مشهد نسبت به ساير اكوتيپ‌ها بهتر و پايدارتر بود.