تحليل تطبيقي سطح توسعه‌يافتگي سكونتگاههاي شهري با تآكيد بر شاخص‌ بهداشتي و درماني (مطالعه موردي: شهرستان‌هاي استان آذربايجان غربي)

امروزه به دليل افزايش جمعيت، گسترش روزافزون شهرنشيني و افزايش سطح پيچيدگي نيازهاي بشري، ضروري است توزيع امكانات شهري جهت بهره­مندي شهروندان از نيازهاي اقتصادي، اجتماعي، زيست­محيطي و... بصورت عادلانه و هماهنگ صورت گيرد تا شرايط متناسب و متعادل براي زندگي سالم همه افراد جامعه فراهم گردد. توسعه پايدار شهري، برقراري حالت توازن، تعادل و يكپارچگي در ميان پراكنش جمعيت و توزيع خدمات و تسهيلات شهري در ابعاد مختلف توسعه است كه هدف اصلي آن تامين رفاه و آسايش و ارتقاء و بهبود سطح كمي و كيفي زندگي انسان است. عدم تعادل در ساختار فضايي-كالبدي مناطق يكي از رويدادهاي اساسي كشورهاي در حال توسعه محسوب مي­گردد. در اين راستا، پژوهش حاضر با هدف كاربردي و ماهيت توصيفي-تحليلي و با بهره­گيري از تكنيك­هاي توسعه­يافتگي موريس (Morris) و شاخص تركيبي توسعه انساني (HDI)، سعي در سنجش سطح توسعه­يافتگي شهرستان­هاي استان آذربايجان­غربي بر اساس ميزان برخورداري از خدمات بهداشتي و درماني (تعداد 17 متغير) و ارائه پيشنهاداتي جهت كاهش نابرابري­ها و شكاف­هاي موجود در منطقه مي­باشد. شيوه گردآوري اطلاعات از مطالعات اسنادي-كتابخانه­اي و با استفاده از داده­هاي سالنامه آماري و دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني استان آذربايجان­غربي در سال 1396 و سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1395 اتخاذ گرديده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان­دهنده عدم تجانس و ناهماهنگي در سطح توسعه­يافتگي و نحوه توزيع متعادل امكانات و تسهيلات بهداشتي و درماني بر اساس فاكتور جمعيت در برخي از شهرستان­ها مي­باشد. يافته­هاي پژوهش بيانگر اين است كه شهرستان اروميه در ميان ساير شهرستان­ها بالاترين سطح توسعه­يافتگي را به خود اختصاص داده است. همچنين شهرستان­هاي خوي، مياندوآب، مهاباد، بوكان، سلماس، سردشت و نقده در رده­هاي بعدي توسعه قرار دارند. شهرستان چايپاره نيز در پايين­ترين سطح توسعه استان جاي گرفته است. در نهايت جهت افزايش سطح تعادل و حذف نابرابري­هاي توسعه­يافتگي به ارائه پيشنهاداتي پرداخته مي­شود.