خلافت الهي در آيات قرآني از منظر ابن تركه اصفهاني

خلافت الهي يكي از مباحث عميق علمي و معرفتي در علوم الهي و انساني است و نقش عرفاي الهي در اين زمينه بسيار اساسي است. دو بحث بنيادين در عرفان اسلامي وجود دارد، نخست بحث توحيد يا خداشناسي است و با توجه به آيه: «علم آدم اسماء كلها» موضوع آن مقام ربوبيت و اسمأ و صفات اوست و ديگري بحث انسان‌شناسي است كه با توجه به آيه: «اني جاعل في الارض خليفه» به انسان در مقام خليفه الله مي‌پردازد. يكي از مهم‌ترين حكيمان و عارفان كه در زمينه بحث انسان كامل قلم زده است صائن الدين ابن تركه مي‌باشد كه در اين تحقيق با توجه به آراء توحيدي و انسان‌شناسانه وي، سعي شده سيماي انسان كامل و با ولايت، انساني كه صاحب خلافت الهي مي‌باشد به تصوير كشيده شود. ابن تركه كتاب مهم خود يعني "تمهيد القواعد" را به اين دو بخش اساسي تقسيم كرده است و در هر بخش به اين مباحث پرداخته است، در بخش دوم نظرات دقيق و لطيفي را در زمينۀ خلافت الهي انسان بيان نموده است. در اين مقاله بحث از مقام خلافت الهي انسان با توجه به تفاسير عرفاني از آيات قرآن و با نظر ويژه به آراء صائن الدين ابن تركه مورد توجه قرار خواهد گرفت.

This article has no abstract