ميزان تجمع باقيمانده عناصر غذايي در ريشه، كاه و كلش و خاك گندم ديم تحت كاربرد باكتري هاي حل كننده فسفات و قارچ ميكوريزا

به منظور بررسي اثر باكتري سودوموناس پوتيداو قارچ گلوموس موسهبر ميزان تجمع باقيمانده عناصر غذايي در ريشه، كاه و كلش و خاك گندم در شرايط ديم، آزمايشي مزرعه اي به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در دو مكان در مزرعه دانشكده كشاورزي، دانشگاه ايلام و ايستگاه تحقيقات كشاورزي سرابله در سال زراعي 93-1392 اجرا شد. تيمار هاي آزمايشي شامل عامل رقم گندم ديم در دو سطح (كراس سبلان و ساجي) و تيمار منابع كودي در هشت سطح شامل: 1 تيمار شاهد (عدم مصرف هيچ منبع كودي، (Control، 2-50 كيلوگرم در هكتار كود شيميايي فسفر (50 kg ha^-1 P)، 3 باكتري سودوموناس پوتيدا(PSB)، 4 قارچ گلوموس موسه(GM)، 5 باكتري سودوموناس پوتيدا+ قارچ گلوموس موسه(PSB+GM)، 6 باكتري سودوموناس پوتيدا+ قارچ گلوموس موسه+25 كيلوگرم در هكتار كود شيميايي فسفر (PSB+GM+25 kg ha^-1 P)، 7 باكتري سودوموناس پوتيدا+25 كيلوگرم در هكتار كود شيميايي فسفر (PSB+25 kg ha^-1 P) و 8 قارچ گلوموس موسه+25 كيلوگرم در هكتار كود شيميايي فسفر (GM+25 kg ha^-1 P) بودند. نتايج تجزيه مركب اين پژوهش نشان داد كه اثر برهم‌كنش رقم×منابع كودي بر تجمع باقيمانده عناصر غذايي موجود در ريشه، كاه و كلش و خاك در سطح احتمال يك درصد معني دار بود. كاربرد باكتري هاي حل كننده فسفات و قارچ ميكوريزا موجب افزايش غلظت نيتروژن، پتاسيم، اهن و مس موجود در خاك گرديد و داراي كم‌ترين غلظت نيتروژن، فسفر، پتاسيم، روي، منگنز، اهن، مس و منيزيم در ريشه و كاه و كلش بودند. بيش‌ترين غلظت نيتروژن، پتاسيم، آهن و مس موجود در خاك پس از برداشت در رقم ساجي درGM + 25 kg ha^-1 P  بدست آمد. ريشه و كاه و كلش گندم داراي بيش‌ترين غلظت نيتروژن، فسفر، پتاسيم، روي، منگنز، آهن، مس و منيزيم در رقم كراس سبلان در تيمار شاهد (Control) بودند.