تغييرات در تركيب شيميايي و ارزش غذايي چهار گونه بوته‌اي شورپسند در سه مرحله رشد فنولوژيكي (مطالعه موردي: مراتع حاشيه كوير ميقان اراك)

شوره زارهاي مرطوب و اراضي حاشيه كويرهاي ايران هم به لحاظ كمي و هم به لحاظ كيفي نقش مهمي در تأمين علوفه دام ايفا مي نمايند. در تحقيق حاضر كيفيت علوفه چهار گونه شورپسند (هالوفيت) و مقاوم به شوري شامل Atriplex verrucifera , , Halocnemum strobilaceum , Haloxylon persicumو , Nitraria schoberi در مراتع شورروي حاشيه كوير ميقان اراك (استان مركزي) در سه مرحله فنولوژيكي رشد رويشي، گلدهي و رسيدن بذر مورد بررسي قرار گرفت. شاخص هاي كيفيت علوفه شامل ماده خشك(DM) ، پروتئين خام (CP) ، ديواره سلولي منهاي همي سلولز(ADF) و ديواره سلولي(NDF) فسفر (P)، ماده خشك قابل هضم(DMD) ، خاكستر خام (Ash)، مصرف ماده خشك (DMI) و ارزش نسبي علوفه (RFV) با روشهاي استاندارد اندازه گيري شد. نتايج بدست آمده نشان داد كه اثر شاخص هاي كيفيت علوفه بين چهار گونه و نيز مراحل رشد فنولوژيكي اختلاف معني داري از نظر آماري در سطح %1 دارند. ضمناً بر طبق آزمون مقايسه ميانگين دانكن اثر متقابل گونه گياهي و مرحله رشد نيز بر روي تمامي اين شاخص ها به لحاظ آماري معني دار بود. در اكثر گونه ها با پيشرفت مرحله فنولوژيكي، از ميزان پروتئين خام كاسته و بر ميزان ADF و NDFافزوده شد. گونه قره داغ داراي بيشترين ميزان پروتئين خام در مرحله رويشي (42/32 درصد) و تاغ داراي كمترين پروتئين در مرحله بذردهي (06/11 درصد) بوده است. بيشترين ارزش نسبي علوفه در گونه قره داغ (77/529) و كمترين آن در مقايسه با بقيه گونه ها، در گونه آتريپلكس (4/217) محاسبه شده است. در مجموع، با وجود كيفيت علوفه نسبتاً مناسب اين گونه ها، استفاده از مكمل هاي غذايي و عناصري مانند فسفر براي دام در اين منطقه ضروري به نظر مي رسد.