بررسي تغييرات پوشش گياهي و خصوصيات فيزيكو شيميايي خاك در يك گراديان چرايي با استفاده از سنجش چندبعدي غيرمتريك (مطالعه موردي: مراتع مورچه خورت- اصفهان)

آگاهي اثرات چراي دام بر ساختار پوشش گياهي و خصوصيات خاك در مديريت مراتع امري ضروري است. در اين تحقيق تغييرات درصد تاج پوشش و خصوصيات خاك در يك گراديان چرايي در مراتع استپي منطقه كلهرود استان اصفهان مطالعه شد. منطقه با توجه به فاصله از روستا به 3 قسمت چراي سنگين (فاصله كمتر از 1 كيلومتري روستا) چراي متوسط (1 تا 2 كيلومتري) و چراي تقريبا سبك (بيش از 2 كيلومتري) تقسيم شد و تعداد 6 ترانسكت 150 متري در هر منطقه (مجموعا 18 ترانسكت) مستقر گرديد. در طول هر ترانسكت، تعداد 15 پلات (1.5 ×1 متر) قرار داده شد و درصد تاج پوشش گونه هاي گياهي اندازه گيري شد. در 27 پلات به طور تصادفي نمونه خاك برداشت و درصد آهك، پتاسيم، سديم، رطوبت اشباع، pH ، هدايت الكتريكي و كربن آلي اندازه گيري شد. روش هاي تحليل واريانس، خوشه بندي و رج بندي سنجش چندبعدي غيرمتريك براي بررسي ارتباط بين عوامل محيطي و مديريتي با پوشش گياهي استفاده شد. نتايج نشان داد كه با افزايش شدت چرا درصدتاج پوشش گونه درمنه دشتي Artemisia sieberi كمتر و به پوشش گونه اسفند (harmala Peganum) افزوده مي شود اما گونه Anabasis aphylla در هرسه شدت چرايي حضور داشت و شاخص شدت چرايي نبود. شدت چرا باعث افزايش معني دار سديم، آهك و هدايت الكتريكي و كاهش ميزان پتاسيم، رطوبت اشباع و كربن آلي شده است(5%= alpha). نتايج نشان داد كه منطقه با چراي متوسط در يك حالت انتقالي قرار دارد كه بايستي سريعا با انجام پروژه هاي اصلاحي از تغييرات منفي و بدون بازگشت جلوگيري گردد. نتايج اين مطالعه مي تواند به مديران كمك كند تا حد آستانه تغييرات شرايط اكولوژيكي را شناسايي كنند.