پيامدهاي ظهور داعش بر ژئوپولتيك خاورميانه

بهار عربي و پيامدهاي آن به ويژه در سوريه و جنگ داخلي اين كشور، چيدمان و صف بندي هاي سياسي منطقه اي و فرا منطقه اي را دستخوش تغييرات بنيادين كرده است. يكي از جلوه هاي بارز اين تحولات، تعميق شكاف هاي قومي و مذهبي در خاورميانه است كه به صف بندي هاي تازه كنشگران ملي و فروملي منجر شده است. از جمله كنشگران فعال و مؤثر در اين تحولات، گروه هاي فروملي قومي ـ مذهبي در كشورهاي منطقه به ويژه عراق و سوريه هستند. بنيادگرايان اسلام گرا و گروه هاي تروريستي چون داعش در كنار گروه هاي قومي (كُردها) سير تحولات سياسي و ژئوپليتيكي در عراق و سوريه را به شدت دستخوش تغيير كرده اند. تحليل صف بندي هاي جديد كنشگران در قالب سه هلال سُني، شيعي و كُردي و پيامدهاي ژئوپليتيكي اين تحولات، خاورميانه را با بحراني ترين مقطع تاريخي خود پس از جنگ جهاني اول روبه رو كرده است. براي نخستين بار، ژئوپليتيك و نظم موجود وستفاليايي در خاورميانه پس از گذشت يك قرن، با سيطره داعش بر بخش هايي از عراق و سوريه دستخوش تغيير شده است. در اين مقاله تلاش شده با روشي تحليلي ـ توصيفي برخي از جنبه هاي ژئوپليتيكي اين تحولات و پيامدهاي آن مورد بررسي قرار گيرد.