تأثير ايدئولوژي بر منافع ملي و امنيت ملي در سياست خارجيجمهورياسلامي ايران؛ با تاكيد بر انديشه امام خميني(ره)

پيروزي انقلاب اسلامي ايران به رهبري امام خميني(ره) به عنوان يك مرجع ديني در سال ۱۳۵۷ موجب تأسيس يك نظام سياسي شد كه ايدئولوژي اسلامي محور شكل دهي سياست داخلي و سياست خارجي آن است. اين مقاله به منظور مطالعه گفتمان سياست خارجي امام خميني و تعريف آن از منافع ملي و امنيت ملي و همچنين نسبت آن با ايدئولوژي اسلامي، در سه سطح ايدئولوژي، استراتژي و ديپلماسي به بررسي آراء ايشان مي پردازد. محور اساسي در رويكرد ايدئولوژيك امام، قرائت سياسي و اجتماعي از دين اسلام و به عبارت ديگر اعتقاد به »اسلام سياسي « است. بر همين اساس ديگر مباني و عناصر سياست خارجي حول همين رويكرد شكل گرفت. در عرصه استراتژيك عقلانيت اسلامي و تهديدات داخلي و خارجي، حفظ نظام جمهوري اسلامي را محور امنيت ملي در سياست خارجي قرار داد و حفظ نظام اوجب واجبات مفروض گرديد و در گام بعدي امنيت جهان اسلام و مسلمانان مطرح شد. در عرصه ديپلماسي و بر اساس رويكرد مصلحت گراي اسلامي، منافع ملي جمهوري اسلامي هسته ي اصلي سياست خارجي ايران قرار گرفت و عناصر ديگري چون ديپلماسي عمومي و ملت گرا، عدم تعهد، جهان اسلام گرايي، حمايت از نهضت هاي آزدي بخش مورد توجه قرار گرفت. رويكرد امام به سياست خارجي با محوريت امنيت ملي و منافع ملي ايران، گوياي حاكميت عقلانيت اسلامي در سياست خارجي ايشان و پيوند آرمان ها و واقعيات است و بر خلاف تصور برخي، ايران بعد از انقلاب بازيگري عقلاني، البته عقلانيت اسلامي، در عرصه سياست بين الملل است.