تحليل الگوهاي پارادايمي سياست‌‌ توليد‌محور صنعت نفت و پيامدهاي آن بر جامعۀ محلي همجوار (مورد مطالعه: ساكنان حوزۀ ميدان نفتي دارخوين)

Paradigm analysis of the production-oriented policies in Iranian oil & gas industry and the impacts on the local communities (Case of Study: Darkhovein local inhabitant)

در يك‌صد سال اخير، جامعه محلي پيرامون ميدان نفتي دارخوين حضور نمادين سه نمايندۀ توسعۀ صنعتي شامل كشت و صنعت ني‌شكر، نيروگاه اتمي و صنايع نفت و گاز را تجربه كرده‌اند. تسلط سياست‌هاي‌ توسعۀ صنعتي توليدمحورانه از يكسو پيامدهاي محيط‌زيستي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي و از سوي ديگر تجمع مطالبات و صداهاي ناشنيدۀ ساكنان اين منطقۀ ژئوپلتيكي را دربر داشته است. اين پژوهش با هدف ارائه تصوير و تأملي بر چگونگي شكل‌گيري وضعيت موجود بر پايۀ رهيافت نظريۀ بنياني از مصاحبه‌هاي ميداني با مسئولين و كاركنان صنعت نفت سامان گرفته است. سياست‌هاي كارگزاران صنعت نفت در چهار الگوي پارادايمي بي‌اعتمادي، ناديده‌انگاري، اولويت منافع (كوتاه‌مدت، فردي، سازماني و ملي) و تعامل مشروط بازشناسي و از درون آنها پديدۀ مركزي بيگانگي پديدار شده است. ‌اين سياست‌ها در كنار عواملي همانند كمبود شناخت از بافتار اجتماعي-زيست‌محيطي محل انجام پروژه‌ها، نوپايي و نبود رويۀ يكپارچۀ كاربست مسئوليت اجتماعي شركت‌ها و نيز فشار هنجاري خرده‌فرهنگ‌هاي محلي و سازماني، پيامدهايي را در سطوح مختلف جامعۀ محلي در بر داشته است. پيامدها در سطح اجتماعي به نابودي اقتصاد سنتي، بي‌اعتباريِ دانش محلي، آلودگي و تخريب محيط‌زيست، افزايش تنش‌هاي امنيتي-قوميتي انجاميده و در ابعاد فردي نيز در پديده‌هاي كارجويي دايمي، احساس نااميدي- انزوا- بي‌قدرتي- ناتوان‌بودگي و وابستگي همراه با بي‌اعتمادي متقابل پديدار گشته‌اند.

encountered to sugarcane industries, nuclear power plant and oil and gas industries as three iconic symbols of the industrial development. The production-oriented policies domination, has had the environmental, social, cultural and political implications and caused accumulation of claims and unheard voices of the inhabitants of this geopolitical region. In the current essay by applying Grounded Theory (GT) approach among the oil industry officials and staff, we made an effort to give an explanation to the present status. The policies adopted by oil industry practitioners have been identified in four paradigm models: distrust, ignorance, interest preferences (short-term, individual, organizational) and conditional interaction and within them the Alienation, as the core phenomena, has been emerged. These policies, along with factors such as the lack of, the socio-cultural-environmental context of projects, the newness and lack of integrated implementation of corporate social responsibility(CSR) as well as the normative pressure of the local and corporate subcultures, have yielded various results and affected on the local community both social and individual dimensions. At social dimension,, consequences have led destruction of the traditional economy, the disruption of Indigenous knowledge, pollution and environmental degradation, increasing ethnic-security tensions.َAt individual dimension phenomena as life time job-seeking, feeling hopelessness- inefficiency- powerlessness -isolation, and dependency with mutual distrust have been emerged.