پيامد آتش‌سوزي بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك هاي جنگلي بلوط منطقه بدره- استان ايلام

آتش سوزي يك تهديد بزرگ منابع طبيعي در جهان محسوب مي شود و يك عامل مهم تغيير در خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك مي باشد. اين پژوهش به‌منظور بررسي اثر آتش‌سوزي بر خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در جنگل‌هاي منطقه بدره واقع در 70 كيلومتري استان ايلام و مقايسه آن با خاك جنگل هاي نسوخته (شاهد) اجرا شد. نمونه‌برداري از خاك در دو عمق سطحي (5-0 سانتي متري) و تحتاني (20-5 سانتي متري) صورت گرفت. در جنگل هاي سوخته و شاهد پنج قطعه نمونه 50 ×50 متر طراحي شد و از هر قطعه نمونه به طور تصادفي پنج نمونه خاك از سطح و عمق خاك برداشته و براي انجام تجزيه هاي فيزيكي و شيميايي به آزمايشگاه انتقال يافتند. بر اساس نتايج آتش‌سوزي، مقدار شن و سيلت را در مقايسه با خاك‌ جنگل شاهد به‌ترتيب 15.56 و 15.18 درصد افزايش داد. اما مقدار رس تحت تأثير آتش‌سوزي كاهش يافت. آتش‌سوزي ميانگين وزني قطر خاكدانه در عمق‌هاي سطحي و تحتاني را به‌ترتيب 10.61 و 17.81 درصد كاهش داد. بيشترين ميزان ظرفيت تبادل كاتيوني (20.98 سانتي‌مول كاتيون در كيلوگرم خاك) و كمترين (16.56 سانتي‌مول كاتيون در كيلوگرم خاك) مقدار آن به‌ترتيب در خاك جنگل شاهد و سوخته حاصل شد. آتش‌سوزي مقدار كربن آلي را افزايش داد اما با افزايش عمق خاك كربن آلي كاهش يافت. آتش‌سوزي غلظت پتاسيم و فسفر قابل جذب را در خاك منطقه مورد مطالعه به طور معناداري افزايش داد. به طوركلي آتش‌سوزي باعث تغيير ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك هاي جنگل بلوط منطقه بدره دراستان ايلام شد و در كوتاه مدت اين پديده باعث افزايش عناصر غذايي ضروري در خاك شد كه نتيجه آن بهبود حاصلخيزي خاك منطقه مي باشد.