بررسي اصل توالي رسايي در واژه‌هاي يك‌هجايي CVCC زبان فارسي در قالب مدل سه‌وجهي نانديسكان

Investigating Sonority Sequencing Principle in One Syllable CVCC Persian Words in Gnanadesikan’s Ternary Scales

در پژوهش حاضر كه بهه­ منظور بررسي توالي رسايي در خوشه‌هاي همخواني كلمات تك­هجايي زبان فارسي در قالب طرح سه‌وجهي نانديس كان (1995) صورت گرفته است، (263) خوشه (177 موافق، 15 خنثي و 71 خوشة خنثي) در (600) واژة تك­ هجايي زبان فارسي با ساخت هجايي واژه‌هاي تك­ هجايي با خوشة پاياني زبان فارسي بررسي شده ‌است. نوشتار پيش رو در هردو سطح خوشه و واژه نشان مي‌دهد كه با تفاوت معناداري اولويت با خوشه‌هايي است كه در اين زبان از اصل توالي رسايي تبعيت مي‌كنند. با توجّه به تفاضل رسايي (97/0) شيب رسايي خوشه شيبي كُند ارزيابي مي‌‌شود؛ زيرا ميانگين تفاضل رسايي خوشه حدود يك است كه كمترين تفاضل رقم صحيح است؛ همچنين پژوهش حاضر نشان مي‌‌دهد كه توزيع واژه‌ها در گروه‌هاي مخالف رسايي از وضعيت متوازن‌تري برخوردارند. جستار پيش رو به­ لحاظ واكداري نشان مي‌دهد كه توالي واكدار-بي‌واك به ­طور معناداري بيش از توالي بي‌واك - واكدار است كه از اين زاويه نيز تمايل به رعايت رسايي در خوشه‌هاي مورد بررسي تأييد مي‌شود؛ همچنين براساس يافته‌هاي اين پژوهش در قالب بهينگي محدوديت‌هايي تعريف شده و نتايج حاصل در قالب اين نظريه تحليل شده است.

The study aims to investigate Sonority Sequencing Principle(SSP) in final consonant cluster in one syllable Persian words in the frame work of “three dimensions sonority model” proposed by Gnanadesican (1997). In this study 263 cluster (177 agree,71 disagree and 15 neutral) in 600 one syllable CVCC words have been studied. This study shows that Persian in both words and cluster levels significantly follows SSP. Investigating sonority differences in consonant clusters this study shows that the difference is not significant. It means that Persian does not follow extreme sonority differences between cluster members. The study also shows that words distributions in groups disagree with SSP are more homogenous than those agree. Regarding “voice” as a criterion for sonority, the investigation shows consonant clusters have been significantly sequenced as “voice-voiceless” clusters. Based on the results of the study a set of constraints have been defined to analyze sequencing of some Persian words in the frame work of Optimality Theory.