بررسي آسيب‌‌‌هاي رواني-اجتماعي بعد از زلزله تحليل موردي: زلزلة سرپل‌ذهاب در سال 1396

زلزله پديده و بحراني طبيعي است كه علاوه‌بر تهديدهاي جاني و مالي در مناطق مسكوني، همواره آسيب­هاي اجتماعي و رواني­ اي در پي دارد كه بي‌توجهي به آن در درازمدت مشكلات و بحران­هاي زلزله ­زدگان را عميق­تر و تهديدآميزتر مي­كند. توجه به پيامدهاي اجتماعي و رواني، به‌مثابة ضرورت راهبردي و مديريتي، موضوعي حياتي در جهت ممانعت از آسيب­هايي است كه غفلت از آنها صدمة جبران­ ناپذيري در نواحي زلزله ­زده و حتي در خارج از اين مناطق به بار خواهد آورد. آسيب­هايي چون شوك، ترس شديد، خشم، درماندگي، كرختي، خاطرات آزاردهنده، كاهش تمركز، فاجعه ­سازي درد و... از جمله مواردي ­اند كه بعد از رويدادهاي فاجعه ­آميز و به‌ويژه زلزله، محيط فردي و اجتماعي بازماندگان را تهديد مي­كند. در اين پژوهش، با بررسي وضعيت اجتماعي‌-رواني بعد از زلزلة سرپل‌ذهاب در پاييز 1396، اين آسيب‌ها مطالعه شده است. مطابق يافته­ هاي پژوهش، كه از طريق مصاحبه­ هاي عميق و با روش كيفي به‌دست آمده است، استرس و ترس شديد (فوبيا)، شب­ هراسي، سقف‌هراسي، خشونت (به‌منزلة آسيب رواني) و بي­ اعتمادي، رنج اجتماعي زنان، رايگان‌خواهي و مظلوم ­نمايي، و سرقت (به‌منزلة آسيب اجتماعي)، كه ناشي از موقعيت پسازلزله هستند، به‌شدت رشد كرده است.