عملكرد سازمان بين‌المللي دريانوردي در باب مسئوليت مدني ناشي از آلودگي درياها در بستر كنوانسيون حقوق درياها

سازمان بين ­المللي دريانوردي (ايمو) به عنوان سازمان صلاحيت­ دار در موضوعات گوناگون دريايي شناخته مي­شود. بسياري از اين زمينه ­ها، منشاء در كنوانسيون حقوق درياها دارد. يكي از اين موضوعات، مساله مسئوليت مدني ناشي از آلودگي دريا است. اهميت اين مساله در شناسايي و عملي نمودن روند جبران خسارت وارده بر اشخاص و محيط ­زيست دريايي است. بر همين مبنا، اين پژوهش به بررسي عملكرد ايمو به عنوان سازمان صلاحيت ­دار در باب مساله مسئوليت مدني ناشي از آلودگي دريا پرداخته است. به طور كلي ايمو از بدو تاسيس با مساله محيط­ زيست دريايي و مقابله با آلودگي آن مرتبط بوده است. مساله مسئوليت مدني ناشي از آلودگي دريا نيز به ويژه پس از حادثه نفتي توري كنيون مورد توجه قرار گرفت. نتيجه اين امر ابتدا در نهادسازي ايمو و ايجاد كميته موقتي، فرعي و سپس ارتقاء اين كميته به ركن اصلي و دائمي ايمو، نمود پيدا كرد. پس از آن اسناد صادر شده از سوي مجمع و شوراي ايمو بر اهميت مسئوليت ناشي از آلودگي صحه گذاشت و آن را به يكي از موارد مورد توجه جامعه دريايي تبديل نمود. ماحصل اين فرايند، تدوين چهار كنوانسيون بود. اين كنوانسيون­ها آلودگي ناشي از نفت، مواد مضر و خطرناك و آلودگي ناشي از سوخت كشتي را تحت پوشش قرار مي­دهند و نظام حقوقي منحصر­به ­فرد و كاملي را در باب مسئوليت ناشي از آلودگي دريايي به وجود آورده ­اند كه در صورت اجرايي شدن هر چهار كنوانسيون، عملا قريب به اتفاق حوادث ناشي از الودگي دريايي را تحت پوشش قرار خواهند داد.