تحليل آركه تايپي مصيبت نامه عطار

كهن الگو يكي از اصطلاحات بنيادي روان شناسي يونگ است كه به عنوان ميراث مشترك بشري در ناخودآگاه فردي و گروهي همه ي انسان ها جاي گرفته است. يونگ از كهن الگوهاي بسياري ياد كرده كه از آن ميان، در تحقيق حاضر، سفر قهرمان ، پير خردمند و ولادت مجدد مورد نظر خواهد بود. يكي از نمودگاه هاي اصلي ناخودآگاه بشري و به تبع آن، كهن الگوها، هنر و ادبيّات است. در مصيبت نامه ي عطّار نيشابوري، سه كهن الگوي يادشده قابل توجّه است. به اين اعتبار، در پژوهش پيش رو، آراي كهن الگويي يونگ با انديشه هاي عرفاني عطّار نيشابوري به روش توصيفي - تحليلي مقايسه شده است. نتايج تحقيق نشان مي دهد كهن الگوي سفر قهرمان با سير و سلوك عرفاني مريد در مصيبت نامه هماهنگي دارد. همچنين مشخص شد كاركرد كهن الگوييِ هدايت گرانه ي پير فرزانه، عيناً در مصيبت نامه تجلّي يافته است. ديگر آنكه، گذر سالك از مراحل مختلف سفر به كمك هدايت هاي پير خردمند و كسب تجربيّات شهودي و معرفتي بسيار و رسيدن به دروازه هاي فنا، كه منتهي به حيات جاويد يا بقا مي گردد، ولادت دوباره اي است.