مدل‌سازي خدمت اكوسيستمي نگهداشت خاك با نرم افزار InVEST(مطالعه موردي: بخش شرقي حوزه آبخيز گرگانرود)

منافع متعددي كه اكوسيستم ها براي افراد فراهم مي سازند خدمات اكوسيستم ناميده مي شود كه از بين آنها مي توان به نگهداشت خاك و كنترل فرسايش اشاره نمود. با كمي سازي اين خدمت، توان اكوسيستم در حفظ خاك تخمين زده مي شود. در اين مطالعه از بسته نرم افزاري InVEST جهت مدل سازي خدمت نگهداشت خاك در بخش شرقي حوزه آبخيز گرگانرود در استان گلستان استفاده شده است. پتانسيل هدررفت خاك بر اساس معادله جهاني هدررفت خاك (USLE) تخمين زده شد كه تابعي از فاكتورهاي فرسايندگي باران (R)، فرسايش پذيري خاك (K) گراديان طول شيب (LS)، پوشش و كاربري سرزمين (C)و اعمال مديريتي (P) است. ميزان نگهداشت خاك از رابطه RKLS USLE به دست آمد. نتايج نشان داد مقادير هدر رفت خاك سالانه از 0 تا 75 تن در سطح پيكسل متغير مي باشد. مناطق با پتانسيل فرسايش زياد عمدتا در مسير آبراهه ها و در بخش شرقي و شمال شرقي منطقه مورد مطالعه در مناطق جنگلي مرتفع با شيب بالا قرار دارند. مجموع نگهداشت سالانه خاك از 5/0 تا 3916 تن در هكتار در هر زيرحوزه متغير است. زيرحوضه هاي با پوشش غالب جنگل بيشترين ميزان نگهداشت خاك كل حوضه معادل 2/86 درصد را به خود اختصاص داده اند و كمترين ميزان نگهداشت خاك به اراضي كشاورزي پايين دست حوزه اختصاص دارد و اين عليرغم شيب كم اين محدوده ها است. در خصوص نرم افزار InVEST اين نتيجه حاصل شد كه در مقايسه با مدل هاي ديگر در زمينه فرسايش و رسوب، اين مدل قادر است با وارد سازي اطلاعات حداقل، خروجي هاي نسبتا مفيدي در زمينه اين خدمت اكوسيستمي در اختيار كاربر قرار دهد.