مقايسه تطبيقي ليلي و مجنون نظامي، و مجنون و ليلي اميرخسرو دهلوي

در اين پژوهش به شيوه توصيفي تحليلي به بررسي «ليلي و مجنون» نظامي و «مجنون و ليلي» اميرخسرو دهلوي مي‌پردازيم. مشخص است كه تفاوت زماني و مكاني، تأثيرات غير قابل انكاري بر يك اثر تقليدي گذاشته است؛ بنابراين «مجنون و ليلي» دهلوي، اگرچه همان «ليلي و مجنون» نظامي است؛ همچنان اثري متفاوت به لحاظ مؤلفه‌هاي فرهنگي و اجتماعي است كه سختگيري ها و تعصب‌هاي خاص قرن پنجم در جامعه سنتي ايران را ندارد. اگرچه ساختار دو اثر، از نظر شروع و پايان داستان، شخصيت‌ها و كليات داستان مشابه است؛ اما اثر اميرخسرو دهلوي، در پردازش شخصيت ليلي، به معشوق فرصت بيش‌تري براي بيان دلداگي داده است؛ ليلي در كنار زنان از احساسات خود و دلتنگي سخن مي‌گويد. اشتراك فكري دو شاعر، مباني فرهنگي اسلامي است و همچنين توجه ويژه به شرايط فرهنگي اعراب و بالتبع سختگيري‌هاي خاصي كه مبناي رفتاري زنان و مردان در روابط اجتماعي است.