مؤلفه هاي فراشناختي در افراد مبتلا به اختلال اضطراب منتشر، اختلال وسواس اجبار و اختلال افسرده خويي

اهداف: پژوهش حاضر به منظور بررسي مؤلفه‌هاي فراشناختي در افراد مبتلا به اختلال اضطراب منتشر، وسواس، افسرده‌خويي و افراد غيربيمار انجام شد. مواد و روش ها به همين منظور در نمونه‌ باليني 90 نفري (سه گروه 30 نفري) از مراجعه‌كنندگان به كلينيك‌هاي روان‌پزشكي و يك گروه نمونه غيرباليني 30 نفري (غيربيمار) كه به روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شده بودند، پرسش‌نامه‌هاي باورهاي فراشناختي‌ فرم كوتاه، افكار اضطرابي و كنترل فكر اجرا شد. تحليل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS18 و به روش تحليل واريانس چندمتغيره انجام شد. يافته ها نتايج پژوهش نشان داد كه تفاوت معنادار چهار گروه در همه مؤلفه‌هاي فراشناختي به جز زيرمقياس توجه برگرداني در پرسش‌نامه كنترل فكر و زيرمقياس خودآگاهي شناختي در پرسش‌نامه باورهاي فراشناختي بود. همچنين نتايج آزمون‌هاي تعقيبي نشان داد كه مبتلايان به وسواس به صورت معناداري (در سط0.01 و 0.05) بيش از مبتلايان به اختلال اضطراب منتشر (GAD) و گروه غيربيمار از راهبردهاي كنترل فكر تنبيه و ارزيابي مجدد استفاده مي‌كنند. از طرفي مبتلايان به GAD به صورت معناداري بيش از افراد مبتلا به اختلال وسواس‌اجبار (OCD) نگراني‌هاي اجتماعي و سلامتي داشتند و در مقايسه با مبتلايان به OCD و افراد غيربيمار نمرات بيشتري در مقياس‌هاي باورهاي مثبت درباره نگراني، باورهاي منفي درباره نگراني و نياز به كنترل، كسب كردند. در حوزه‌هاي نگراني، گروه مبتلا به اختلال افسرده‌خويي در زير مقياس‌هاي نگراني سلامتي، اجتماعي و عمومي تفاوت معناداري با گروه‌هاي غيربيمار و اضطراب منتشر داشتند و به طور كلي گروه غيربيمار در مقايسه با سه گروه بيمار، نمرات كمتري در زير مقياس‌هاي پرسش‌نامه حوزه‌هاي نگراني كسب كردند. نتيجه گيري باورها و راهبردهاي فراشناختي مي‌توانند به‌خوبي بين افراد بيمار و غيربيمار و نيز گروه‌هاي تشخيصي تمايز بگذارند. همچنين يافته‌هاي اين پژوهش از الگوي عملكرد اجرايي خودنظم‌بخش حمايت مي‌كنند.