واكاوي و زيباشناسي تشبيهات سيد يعقوب ماهيدشتي

خيال، كه عنصر اصلي شعر محسوب مي­ شود، پل ارتباطي بين احساس و انديشه و بيان شاعر است كه انتقال عاطفه از طريق آن صورت مي­گيرد و ملاك سنجش يك اثر ادبي مي­باشد. سيديعقوب ماهيدشتي از شاعران كردي ­سراي كرمانشاهي است كه داراي ديواني كم ­حجم و آميخته از گويش­هاي مختلف كردي است. اين شاعر توانمند در ديوان خود براي تبيين و انتقال معاني و مفاهيم موردنظر خويش از صور خيال بهره گرفته ­است. تشبيه يكي از برجسته­ترين و در واقع مهم­ترين اركان علم بيان است كه شاعران براي زيباسازي شعر خويش و نيز انتقال مفاهيم در قالب كلماتي دل­انگيز از آن بهره برده­اند. مقالۀ حاضر كوشيده است با استفاده از روش توصيفي- تحليلي علاوه بر بررسي مباني نظري تشبيه، با بيان نمونه ­هايي از تشبيهات استفاده شده در اين ديوان و تبيين آنها از نظر شكل، كاربرد ادات و وجه‌شبه، توانايي اين شاعر را در چگونگي انتقال مفاهيم و تبيين اغراض سخن و تأثيرگذاري كلام آن دو را براي خوانندگان روشن سازد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه شاعر از تشبيه حسّي و مفصل بيشترين بهره برده و توجه چنداني به تشبيه محسوس به عقلي نداشته و نيز بيشتر براي تبيين عشق خويش به محبوب از عنصر تشبيه بهره برده است.