بررسي و نقد مباني نظريۀ تفسير قرآن دكتر نصر حامد ابوزيد

حقايقي كه پيامبران با وحي الهي دريافت كرده‌اند بهترين راه شناخت حقيقت هستي است و سعادت انسان در گرو درك صحيح‌تر و كامل‌تر آن است. هدف: بررسي مباني نظريۀ تفسيري ابوزيد در خصوص فهم قرآن. روش: پژوهش حاضر رويكردي توصيفي تحليلي و انتقادي دارد. يافته‌ها: مباني نظريۀ تفسيري اين انديشمند، برگرفته از گرايشهاي مختلف هرمنوتيك، به ويژه هرمنوتيك فلسفي و مكاتب مختلف، حتي ماركسيسم است كه باعث شده ديدگاههاي او از انسجام كافي برخوردار نباشد. او با استفاده از روشهاي تجربي براي ايجاد سازگاري بين سنّت و مدرنيته، مفهوم وحي و روش فهم را اصلاح و در برخي موارد كلام خدا را سوگيرانه مي‌فهمد. همچنين پذيرش آراي هرمنوتيكي غربي بدون نقّادي باعث شده ناتواني عقل انسان در شناخت بسياري از امور را ناديده گرفته و به فهمي محدود و ناكافي از مراد كلام الهي برسد. نتيجه‌گيري: وظيفۀ خطير همۀ عالمان اسلامي و انديشمندان مسلمان آن است كه وحي الهي را صحيح‌تر و كامل‌تر بفهمند. هرگز نبايد تصور كرد فهم كلام حق تعالي پايان يافته و همۀ آنچه براي سعادت بشر نازل شده، فهم و دريافت شده است. به همين سبب، تلاش آنان را با همۀ امكانات مادي و معنوي براي فهم كلام الهي به گونه‌اي كه حقيقت آن آشكار شود، مي‌طلبد.