آناليز ريسك هاي بحراني ناشي از حريق يك شهرك صنعتي با تلفيقي از روش هاي منطق فازي، نظرات خبرگان، ،Bow-tie و Monte Carlo

سابقه و هدف: شهرك‌هاي صنعتي داراي پتانسيل بالايي در رخدادهاي آتش‌سوزي هستند. مطابق با بررسي‌هاي انجام‌شده، بيش از 85 درصد از حوادث صنعتي در شهرك‌هاي صنعتي در طول دهه 80 و 90، حوادث آتش‌سوزي بوده‌اند كه در 10 درصد از موارد، بيش از يك كارخانه درگير بوده‌اند. مواد و روش‌‌ها: ابتدا 30 مورد از صنايع پرخطر شهرك صنعتي عباس‌آباد شناسايي گرديد و پس از اعمال HAZOP (Hazard and Operability Analysis)، درخت خطا رسم شد. سپس با استفاده از شبكه Bayesian و آناليزهاي كمي و كيفي، لينك‌هاي ضعيف سيستم مشخص شدند و نرخ شكست در هر نقطه با استفاده از اطلاعات موجود و نظرات خبرگان پيش‌بيني گرديد و با استفاده از روش فازي و Monte Carlo محاسبه گشت. در ادامه با ورود داده‌ها به نرم‌افزار كريستال بال، ريسك‌ها تجزيه و تحليل شدند و با استفاده از روش Bow-tie، ريسك‌هاي پرخطر شناسايي و فيلتر گرديدند و اقدامات مديريتي جهت كاهش آن‌ها ارائه گرديد. يافته‌ها: با استفاده از نظر خبرگان در طول فرايند HAZOP و فيلترهاي اعمال‌شده، 15 رويداد پايه‌اي استخراج گرديد كه شش رويداد احتمالاتي و نه رويداد فازي بودند. با توجه به نتايج حاصل از نظر خبرگان و مدل مورد نظر، ريسك‌ها امتيازبندي شدند كه بيشترين امتياز را صنايع فوم و رنگ به‌دست آوردند. نتيجه‌گيري: صنايع داراي مواد با نقطه اشتعال پايين، خطر آتش‌سوزي بالايي دارند؛ از اين رو لازم است دقت بيشتري به‌منظور كنترل آن‌ها صورت گيرد. با استفاده از نتايج اين مطالعه و ارائه دستورالعمل‌ها و آموزش‌هاي لازم به مديران صنايع، داده‌هاي آماري كاهش چشم‌گيري را در تعداد حوادث اتفاق‌افتاده در شهرك صنعتي عباس‌آباد نشان دادند.