علل ضعف تمدني و عقب‌ماندگي جوامع اسلامي در انديشه امام موسي صدر

فاقد عنوان لاتين

اين پرسش كه چه عللي موجب شد تمدن اسلامي رو به ضعف برود، همواره موردبحث متفكران بوده است. امام موسي صدر به ‌عنوان متفكري كه به‌طورجدي دغدغه تمدني دارد و در تلاش براي احيا و بازسازي تمدن اسلامي است به ‌صورت مستقيم و غيرمستقيم در اين زمينه اظهارنظر كرده است. براي پي‌جويي اين مسئله، شايد بتوان به‌طوركلي از دو عامل دروني و بيروني نام برد اما به نظر مي­رسد صدر عمده نقش و دلايل را به عوامل دروني در تغيير و تبديل جامعه اسلامي و انحراف جامعه اسلامي ارجاع مي‌دهد و بر اين نظر است كه هرگاه جامعه اسلامي بروز و ظهور يابد مي­توان اميدوار بود كه تمدن اسلامي هم احيا شود. تحول دروني افراد و تحقق جامعه اسلامي شرط احيا و تحقق تمدن اسلامي است. ازاين‌رو عناصر دروني متنوعي شامل سياسي و اجتماعي و اخلاقي و اقتصادي در اين زمينه دخيل بوده است كه بايد مورد بازنگري قرار گيرد. صدر از ميان دلايل مختلف از عدم احساس مسؤوليت اجتماعي در قالب تنبلي و سستي، تعطيلي كار زنان كه نيمي از جمعيت فعال جامعه هستند، فقدان صداقت و انفكاك ميان سخن و وعده و عمل، تبديل خلافت به سلطنت به‌عنوان يك مسئله تاريخي، نظام ساختاري فرقه­ اي و به‌طوركلي انحراف جامعۀ اسلامي گفتگو مي­كند. افزون بر اين­ها، صدر، به‌منظور تحقق جامعه اسلامي به‌عنوان نقطه قابل‌اتكا براي تعظيم تمدن اسلامي، نقش آگاهي بخشي و فهم و اطلاع صحيح از آموزه ­هاي ديني را مؤثرترين راه در اين زمينه مي­داند و به ارائه معيار انسانيت براي بررسي و مقايسه تمدن اسلامي و تمدن غربي اشارات مفيدي دارد. بحث حاضر ناظر به شرايط امروز جهان اسلام و به‌منظور زمينه‌سازي جهت تحقق تمدن نوين اسلامي به تبيين مسئله ضعف تمدني و عقب‌ماندگي جوامع مسلمان در انديشه و آراي امام موسي صدر مي ­پردازد.

فاقد چكيده لاتين